Administrata Trump i ka dërguar Teheranit një paketë kushtesh për t’i dhënë fund konfliktit. Lajmin e publikoi televizioni izraelit “Channel 12” sipas të cilit plani përfshin një sërë kërkesash mbi programet bërthamore dhe raketore të Iranit, si dhe stimuj, të tillë si heqja e sanksioneve.
Administrata amerikane ka formuluar gjithsej 15 kushte për Iranin si bazë për t’i dhënë fund luftës, diçka që vetë presidenti amerikan e theksoi në deklaratat e tij dje. Sipas raportit, kushtet duket se mbulojnë të gjitha qëllimet strategjike të Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit, ashtu siç janë formësuar në kontekstin e konfliktit.
Megjithatë, siç vëren media izraelite, në Jerusalem ekziston shqetësimi se Donald Trump dhe bashkëpunëtorët e tij po kërkojnë një aprovim të shpejtë të një “marrëveshjeje kornizë apo një marrëveshjeje në parim” me Iranin, në vend që t’i vënë një kusht për respektimin e plotë të kërkesave specifike para përfundimit të armiqësive.
Sipas 3 burimeve të njohura me detajet, bashkëpunëtorë të ngushtë të presidentit, përfshirë Jared Kushner dhe Steve Witkoff, kanë formuluar një procedurë që parashikon “deklarimin e një armëpushimi 1-mujor, gjatë të cilit të dyja palët do të negociojnë një marrëveshje 15-pikëshe”, duke ndjekur modelin e marrëveshjeve të mëparshme të arritura me ndërmjetësimin e administratës Trump në Gaza dhe Liban.
Donald Trump tha dje se është arritur konvergjencë e konsiderueshme në shumë çështje të një marrëveshjeje të mundshme, në kontekstin e negociatave indirekte me një lojtar kyç në Iran.
Sipas raportit, “skenari i një marrëveshjeje të shpejtë dhe të paqartë në parim po shkakton shqetësim të madh midis udhëheqjes politike dhe ushtarake të Izraelit”, pasi ekziston rreziku që Irani të gjendet në një pozicion të favorshëm nëse konflikti përfundon para se kushtet të finalizohen plotësisht.
Raporti paraqet 14 nga 15 pikat e kërkesave dhe shkëmbimeve që thuhet se i janë përcjellë Teheranit nga Uashingtoni, duke cituar një burim perëndimor.
14 pikat e propozimit të SHBA-së për Iranin
1. Irani duhet të çmontojë kapacitetet e tij ekzistuese bërthamore.
2. Irani duhet të zotohet se nuk do të kërkojë kurrë të pajiset me armë bërthamore.
3. Nuk do të lejohet pasurimi i uraniumit në tokën iraniane.
4. Irani duhet t’ia dorëzojë Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA) rezervat e tij prej afërsisht 450 kilogramësh uranium të pasuruar 60% në të ardhmen e afërt, bazuar në një orar që do të miratohet.
5. Objektet bërthamore në Natanz, Isfahan dhe Fordow duhet të çmontohen.
6. IAEA-së, organit mbikëqyrës bërthamor të OKB-së, duhet t’i jepet akses i plotë, transparencë dhe aftësi inspektimi brenda Iranit.
7. Irani duhet të braktisë “modelin e ndërmjetësimit” rajonal.
8. Irani duhet të ndalojë financimin, mentorimin dhe pajisjen e aleatëve të tij rajonalë.
9. Ngushtica e Hormuzit duhet të mbetet e hapur dhe të funksionojë si një korridor i lirë detar.
10. Programi raketor i Iranit duhet të jetë i kufizuar si në rreze veprimi ashtu edhe në numrin e raketave, me kufizime specifike që do të vendosen në një fazë të mëvonshme.
11. Çdo përdorim i ardhshëm i raketave do të lejohet vetëm për qëllime vetëmbrojtëse.
Tre kompromiset për Iranin
12. Irani do të marrë lehtësim të plotë nga sanksionet e vendosura nga bashkësia ndërkombëtare.
13. Shtetet e Bashkuara do ta ndihmojnë Iranin në zhvillimin e programit të tij bërthamor civil, duke përfshirë prodhimin e energjisë elektrike në termocentralin bërthamor të Bushehrit.
14. I ashtuquajturi mekanizëm “kthimi në kohë”, i cili lejon rivendosjen automatike të sanksioneve në rast të mosrespektimit të marrëveshjeve nga Irani, do të shfuqizohet.
