Presidenti i Iranit ka refuzuar thirrjen e Donald Trump për dorëzim të pakushtëzuar, duke e cilësuar atë si një “ëndërr”, ndërsa njëkohësisht ka kërkuar falje për sulmet iraniane që goditën disa vende fqinje, në një moment kur raketat dhe dronët vazhdojnë të godasin vendet e Gjirit.
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!Në një fjalim të regjistruar paraprakisht dhe të transmetuar në televizionin shtetëror të shtunën, presidenti iranian Masoud Pezeshkian deklaroi se vendi nuk do të kapitullonte kurrë. Ai iu përgjigj kështu deklaratave të presidentit amerikan Donald Trump, i cili një ditë më parë kishte thënë se vetëm dorëzimi i plotë i Iranit mund t’i jepte fund luftës.
Armiqtë e Iranit, tha Pezeshkian, “duhet ta marrin me vete në varr ëndrrën e dorëzimit të pakushtëzuar të popullit iranian”. Deklarata e tij vjen ndërsa konflikti ka hyrë në ditën e tetë dhe ka tronditur furnizimet globale me naftë, duke shkaktuar edhe ndërprerje në trafikun ajror ndërkombëtar.
Gjatë fjalimit, Pezeshkian kërkoi gjithashtu falje ndaj vendeve fqinje për “veprimet” e fundit të Iranit, në një përpjekje të dukshme për të zbutur zemërimin në rajon pas sulmeve që goditën objektiva civile në disa shtete arabe të Gjirit.
Teherani ka reaguar ndaj sulmeve në territorin e tij duke goditur Izraelin, por edhe vendet arabe të Gjirit që strehojnë baza ushtarake amerikane. Ndërkohë Izraeli ka ndërmarrë sulme intensive edhe në Liban, ku ndodhet grupi i armatosur Hezbollah, i mbështetur nga Irani.
Gjatë javës së fundit, Bahreini, Kuvajti, Katari, Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë raportuar sulme me dronë dhe raketa.
Pezeshkian tha se këshilli i përkohshëm drejtues i Iranit ka vendosur të pezullojë sulmet ndaj vendeve fqinje, përveç rasteve kur sulmet ndaj Iranit nisin nga territoret e tyre.
“Personalisht u kërkoj falje vendeve fqinje që u prekën nga veprimet e Iranit”, tha ai.
Megjithatë mbetet e paqartë nëse deklarata e presidentit sinjalizon një vendim më të gjerë të Teheranit për të ulur intensitetin e fushatës ushtarake. Raportime të ndryshme sugjerojnë se edhe të shtunën në mëngjes disa sulme vazhdonin të drejtoheshin ndaj vendeve të Gjirit.
Emiratet e Bashkuara Arabe njoftuan se kishin interceptuar 15 raketa balistike dhe 119 dronë.
Deklaratat e Pezeshkian u pasuan menjëherë nga një reagim i Trump, i cili paralajmëroi se Teherani përballet me “shkatërrim të plotë” nëse nuk kapitullon. Ai shtoi se kërkimi i faljes nga ana e Iranit ndaj vendeve fqinje është rezultat i presionit të fortë ushtarak nga SHBA dhe Izraeli.
Në platformën e tij Truth Social, Trump shkroi se nëse Irani nuk dorëzohet, “do të goditet shumë fort”, duke shtuar se vendi ndodhet “nën shqyrtim serioz për shkatërrim të plotë dhe vdekje të sigurt”.
Sipas zyrtarëve amerikanë dhe izraelitë, sulmet kanë shkatërruar rreth 60% të platformave iraniane të lëshimit të raketave dhe një pjesë të madhe të rezervave të tyre, ndërsa rreth 80% e sistemeve të mbrojtjes ajrore janë neutralizuar, gjë që i ka dhënë Izraelit epërsi ajrore mbi Iranin.
Zyrtarë perëndimorë po përpiqen të kuptojnë kuptimin dhe autoritetin pas kërkesës për falje të Pezeshkian, por paralajmërojnë se është ende herët për ta interpretuar atë si një shenjë se Teherani po kërkon një dalje nga konflikti.
“Nuk e dimë se çfarë po e shtyn presidentin iranian të bëjë këto deklarata”, tha një zyrtar perëndimor. “Është vetëm një element informacioni, asgjë më shumë”.
Sipas zyrtarëve, kapacitetet ushtarake të Iranit duket se janë dëmtuar dhe intensiteti i sulmeve të fundit është ulur, bazuar në raportimet e komandës amerikane Centcom. Megjithatë mbetet e paqartë nëse ndalimi i sulmeve ndaj vendeve të rajonit lidhet me përdorimin e bazave amerikane apo vetëm me praninë e tyre.
Më vonë, Mehdi Tabatabaei, zëvendës për komunikimin në zyrën e presidentit iranian, tha se mesazhi i Pezeshkian ishte i qartë.
“Nëse vendet e rajonit nuk bashkëpunojnë në një sulm amerikan kundër Iranit, ne nuk do t’i sulmojmë ato”, deklaroi ai, duke shtuar se Irani nuk do t’i nënshtrohet presionit dhe se forcat e tij të armatosura do të reagojnë vendosmërisht ndaj çdo agresioni që vjen nga bazat amerikane në rajon.
Më pas Pezeshkian shkroi në rrjetin X se Irani nuk ka sulmuar vendet fqinje, por vetëm bazat amerikane në rajon, duke theksuar se angazhimi i Teheranit për marrëdhënie rajonale nuk e përjashton të drejtën për vetëmbrojtje.
Fjalimi i presidentit iranian erdhi ndërkohë që Izraeli njoftoi një valë të re sulmesh ndaj Iranit, duke dërguar 80 avionë luftarakë në një operacion para agimit që shkaktoi zjarr në një nga aeroportet kryesore të Teheranit.
Sipas zyrtarëve izraelitë, objektivat përfshinin një akademi ushtarake, një qendër komande nëntokësore dhe një depo raketash.
Fotografitë treguan flakë dhe re të dendura tymi që ngriheshin nga aeroporti ndërkombëtar Mehrabad, një nga dy aeroportet kryesore që shërbejnë kryeqytetin iranian.
Irani reagoi gjithashtu të shtunën. Sirenat e alarmit ajror u dëgjuan në Jerusalem, ndërsa shpërthime u raportuan edhe në qytete të Gjirit si Dubai dhe Manama. Arabia Saudite njoftoi se kishte interceptuar një raketë balistike të drejtuar drejt një baze ajrore pranë Riadit ku ndodhen edhe trupa amerikane.
Gardat Revolucionare të Iranit deklaruan se kishin goditur një cisternë nafte me flamur të Ishujve Marshall në Ngushticën e Hormuzit, korridori strategjik detar që Teherani ka bllokuar praktikisht.
Tashmë në javën e dytë, lufta nisi pas sulmeve ajrore të përbashkëta të Izraelit dhe SHBA që vranë liderin suprem të Iranit, Ali Khamenei.
Klerikët më radikalë kanë kërkuar zgjedhjen e shpejtë të një lideri të ri suprem brenda 24 orësh për të drejtuar vendin. Mojtaba Khamenei, djali i liderit të ndjerë suprem, ka ndikim të madh dhe lidhje të forta me Gardën Revolucionare, por një pasardhje dinastike shihet me dyshim në Iranin revolucionar.
Konflikti është zgjeruar me shpejtësi, duke u shtrirë në Liban dhe deri në Mesdheun lindor dhe Oqeanin Indian.
Ministria iraniane e Shëndetësisë njoftoi se të paktën 926 civilë janë vrarë dhe rreth 6000 janë plagosur. Izraeli ka intensifikuar gjithashtu sulmet ajrore në Liban, duke goditur vazhdimisht periferitë jugore të Bejrutit.
Ministria e Shëndetësisë në Liban tha se të paktën 339 persona janë vrarë. Këshilli Norvegjez për Refugjatët raportoi se rreth 300 mijë njerëz janë detyruar të largohen nga shtëpitë e tyre.
Ndërkohë, ndërsa Izraeli lufton në disa fronte njëkohësisht, dhuna vazhdon të rritet edhe në Bregun Perëndimor të pushtuar, ku një palestinez 27-vjeçar u qëllua për vdekje pranë Masafer Yatta pasi kolonë izraelitë thuhet se hapën zjarr.
The Guardian, përgatiti në shqip ©LAPSI.AL
