RTSH, TENDERËT PUBLIKË DHE NEVOJA URGJENTE PËR HETIM INSTITUCIONAL Shkruar nga Flamur Buçpapaj, ish-kandidat për Drejtor të Përgjithshëm të RTSH

RTSH, TENDERËT PUBLIKË DHE NEVOJA URGJENTE PËR HETIM INSTITUCIONAL
Shkruar nga Flamur Buçpapaj, ish-kandidat për Drejtor të Përgjithshëm të RTSH
Unë, Flamur Buçpapaj, ish-kandidat për drejtimin e Radio Televizionit Shqiptar, ndjej detyrimin qytetar dhe moral të reagoj publikisht mbi zhvillime që lidhen me mënyrën e menaxhimit të fondeve publike dhe procedurat e prokurimit në këtë institucion.
Ky reagim nuk buron nga interesa personale, por nga shqetësimi i thellë për mënyrën se si po trajtohen paratë e taksapaguesve shqiptarë dhe për mungesën e dukshme të konkurrencës reale në disa procedura tenderimi që janë bërë publike përmes mediave.
Kam qenë pjesë e një procesi ku kam shpresuar se RTSH mund të transformohej në një institucion modern, transparent dhe profesional, ku gara të ishte e ndershme dhe ku fondet publike të menaxhoheshin me përgjegjësi maksimale. Por zhvillimet e mëvonshme dhe informacionet e raportuara në media më detyrojnë të konstatoj se realiteti mbetet ende shqetësues.
Sipas raportimeve publike, disa procedura prokurimi në RTSH janë karakterizuar nga oferta fituese shumë pranë fondit limit, nga skualifikime të operatorëve me oferta më të ulëta për arsye formale, si dhe nga një mungesë e qartë e konkurrencës së mirëfilltë ekonomike. Nëse këto rrethana rezultojnë të sakta pas verifikimeve institucionale, atëherë kemi të bëjmë me një problem serioz në funksionimin e sistemit të prokurimeve publike.
Në një shtet demokratik, fondet publike duhet të përdoren në mënyrë sa më efikase, duke siguruar konkurrencë të hapur dhe të ndershme. Çdo devijim nga ky parim sjell pasoja të drejtpërdrejta financiare dhe institucionale. Kur një ofertë më e ulët përjashtohet dhe fituesi rezulton me një vlerë pothuajse identike me fondin limit, lind natyrshëm dyshimi për mungesë gare reale.
Kjo situatë, nëse nuk kontrollohet dhe nuk hetohet në mënyrë të pavarur, krijon perceptimin e rrezikshëm se tenderët publikë nuk janë gjithmonë konkurrues, por të paracaktuar. Një perceptim i tillë dëmton rëndë besimin e qytetarëve në institucionet publike dhe në vetë shtetin.
Pasojat nuk janë vetëm financiare. Humbja e besimit publik, deformimi i tregut dhe dekurajimi i operatorëve të ndershëm ekonomikë janë pasoja që ndikojnë drejtpërdrejt në zhvillimin afatgjatë të vendit. Kur fondet publike nuk menaxhohen me transparencë të plotë, atëherë humbësi i vërtetë është qytetari.
Në këtë kontekst, është e domosdoshme të theksohet se RTSH ka nevojë urgjente për një reformim të thellë institucional dhe për një zgjedhje transparente të Drejtorit të Përgjithshëm, jo në kulisa politike apo interesa të mbyllura, por përmes një procesi të hapur, profesional dhe të bazuar në meritë. Institucioni nuk mund të vazhdojë të drejtohet nga individë jo profesionalë ose të vendosur në mënyrë tërthore nga grupe interesi, por duhet të ketë drejtim të pavarur dhe me integritet.
Çdo perceptim se vendimmarrja në RTSH ndikohet nga interesa të jashtme apo nga grupe që shërbejnë jashtë misionit publik të medias, vetëm sa e dëmton më shumë besueshmërinë e këtij institucioni. RTSH duhet të jetë një institucion kombëtar i pavarur, jo një hapësirë e mbyllur ndikimesh apo kontrollesh indirekte që deformojnë funksionin e tij publik.
Duke marrë parasysh rëndësinë e këtyre çështjeve, i bëj thirrje të drejtpërdrejtë Strukturës së Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) që të ndërmarrë një hetim të plotë dhe të pavarur mbi procedurat e prokurimit në RTSH, përfshirë mënyrën e zhvillimit të garave, arsyet e skualifikimeve, respektimin e ligjit të prokurimeve publike dhe çdo element tjetër që lidhet me përdorimin e fondeve publike.
Ky nuk është një akt akuze ndaj individëve të caktuar, por një kërkesë për transparencë, drejtësi dhe llogaridhënie institucionale.
Shqipëria nuk mund të ecë përpara me një sistem ku tenderët publikë perceptohen si formalitet dhe jo si garë reale, dhe ku institucionet publike nuk i nënshtrohen një kontrolli të fortë dhe të pavarur. Nuk mund të ketë zhvillim ekonomik pa besim në institucionet publike dhe nuk mund të ketë shtet të fortë pa kontroll mbi mënyrën se si shpenzohen paratë e qytetarëve.
Për këtë arsye, kjo thirrje drejtuar SPAK nuk është thjesht një opinion personal, por një kërkesë për veprim institucional në mbrojtje të interesit publik dhe të standardeve demokratike të vendit.
Flamur Buçpapaj
Ish-kandidat për Drejtor të Përgjithshëm të RTSH