RTSH në krizë morale dhe institucionale – një apel për ndërhyrje
Flamur Buccpapaj
Shkatërrimi i një institucioni nuk fillon me borxhet, por me heshtjen ndaj padrejtësisë.”
Së fundmi, në një takim të mbajtur mes drejtueses së RTSH-së, znj. Eni Vasili, Këshillit Drejtues të RTSH-së, Komisionit të Medias dhe disa gazetarëve nga mediat private, u bënë publike disa fakte tronditëse mbi gjendjen aktuale të institucionit. RTSH, një prej institucioneve themelore të informimit publik në vend, rezulton të ketë mbi 6 milion euro borxhe, ndërkohë që drejtimi i tij vazhdon me të njëjtat modele klienteliste dhe presionuese si në të kaluarën.
Në këtë takim, znj. Vasili, ndonëse prej pak muajsh në detyrë, citoi një platformë që i përket nismës sime personale, e vetmja e mbetur e arkivuar në zyrat e RTSH-së, pa përmendur autorësinë. Ky është një akt i papranueshëm dhe i rrezikshëm që ngre pikëpyetje mbi integritetin profesional të lidershipit aktual.
Më shqetësuesja ishte qëndrimi i disa ish-punonjësve të dalë në pension si dhe disa përfaqësuesve të opozitës, të cilët, në vend që të ngrinin shqetësime për krizën e institucionit, shprehën mbështetje të heshtur për drejtimin aktual. Kjo përfshin edhe kryetaren aktuale të Komisionit të Medias, znj. Ina Zhupa, që për herë të parë si përfaqësuese e opozitës, u shfaq kaq haptazi në mbështetje të linjës së qeverisë. Kjo dëshmon nivelin dramatik ku ka rënë Partia Demokratike dhe opozita shqiptare në tërësi – një shfaqje e dhimbshme, qesharake dhe e mjerueshme e një opozite që nuk ka më as zë, as dinjitet.
RTSH sot është në rrezik të shkojë drejt kolapsit, jo vetëm financiar, por edhe etik dhe institucional. Për këtë arsye, kërkohet urgjentisht një reformë parlamentare për ta shpëtuar RTSH-në nga dështimi i plotë. Kryeministri Edi Rama, ashtu siç ka ndërhyrë në çështje të mëdha si Teatri Kombëtar apo institucionet e kulturës, duhet të ndërhyjë edhe këtu – për të mos e lejuar që RTSH të shndërrohet në një mjet propagande, presionesh dhe dështimesh.
Publiku shqiptar meriton një media publike të pavarur, transparente, profesionale dhe me dinjitet. RTSH mund të shpëtohet, por jo me këtë staf dhe jo me këtë mënyrë drejtimi.
Një sistem që vetëshkatërrohet
Kriza në RTSH nuk është më vetëm financiare apo menaxheriale – ajo është krizë legjitimiteti, krizë përfaqësimi dhe krizë e vetë shtetit ligjor. Kur përfaqësuesit e opozitës, që duhej të ishin mbrojtësit më të zëshëm të transparencës dhe kontrollit institucional, rreshtohen në heshtje ose në mbështetje të një linje që ndjek të njëjtat gjurmë të dështimit, atëherë jemi përballë një sistemi që po vetëshkatërrohet me duart e veta.
Në vend që të kërkohej një auditim i jashtëm për borxhet 6 milionëshe, në vend që të hetohej tenderi famëkeq DVB-T2 dhe procedurat e dyshimta që e kanë shoqëruar, në vend që të dëgjohej zëri i specialistëve dhe punonjësve të ndershëm, takimi u shndërrua në një spektakël hipokrizie dhe konfirmimi për një kurs që do e fundosë më tej këtë institucion.
Pse duhet të ndërhyjë Kuvendi dhe Kryeministri?
RTSH është pasuri publike, jo pronë e drejtuesve të përkohshëm apo e partive politike. Ai financohet nga taksapaguesit shqiptarë dhe duhet të shërbejë për informimin e paanshëm dhe të drejtë të qytetarëve, jo për të riprodhuar marrëveshje klienteliste dhe lojëra politike.
Kuvendi i Shqipërisë ka detyrimin të hapë një reformë urgjente për ristrukturimin e RTSH-së – përmes një ligji të ri, një rregullore të qartë të transparencës dhe një procesi të hapur, profesional dhe publik për zgjedhjen e drejtuesve të tij.
Nga ana tjetër, Kryeministri Edi Rama, që ka marrë përgjegjësi të drejtpërdrejta për shumë sektorë publikë të kalbur, nuk mund të heshtë përballë kësaj rrënimi. Ashtu siç ka ndërhyrë për Teatrin, për Muzeun Kombëtar, për hapësirat publike dhe trashëgiminë, ai ka detyrimin të ndërhyjë edhe në RTSH – për ta ndalur këtë rrokullim pa kthim.
Apeli ynë
Ky editorial është një apel i drejtpërdrejtë ndaj opinionit publik, shoqërisë civile, mediave të lira dhe vetë gazetarëve të ndershëm në RTSH: Mos heshtni! Mos lejoni që ky institucion të rrënohet më tej! Është momenti për transparencë, për përgjegjësi dhe për veprim qytetar.
RTSH mund të shpëtohet – por vetëm nëse shkëputet nga kthetrat e politikës së vjetër, klientelizmit dhe mediokritetit të korruptuar. Përndryshe, do të mbetet një skelet i dikurshëm i asaj që duhej të ishte një media publike moderne, profesionale dhe në shërbim të publikut.
“E keqja nuk është pasojë e padijes, por e mungesës së guximit për të thënë të vërtetën.”
RTSH nuk është një zyrë private – është pasuri publike
RTSH nuk është dhe nuk mund të jetë as instrument partie, as vend punësimi klientelist, as zyrë personale e drejtuesve të përkohshëm. Ky institucion ekziston për të garantuar informim të pavarur, kulturë, arsim, mendim të lirë dhe pluralizëm. Sot, RTSH është më larg se kurrë nga kjo mision.
Për këtë arsye, kërkohet ndërhyrje e menjëhershme institucionale, në tri drejtime:
Reformë parlamentare për ristrukturimin dhe pavarësimin real të RTSH-së;
Audit i jashtëm financiar dhe etik, për të verifikuar borxhet, tenderët dhe vendimet administrative të këtyre viteve;
Ndërhyrje e Kryeministrit Edi Rama, njësoj siç ka ndërhyrë në sektorë të tjerë publikë në krizë, për të mos lejuar kolapsin total të medias publike shqiptare.
Ky është një apel publik për shoqërinë civile, për gazetarët e ndershëm, për të gjithë qytetarët e përgjegjshëm, që të mos heshtin. Nëse e lejojmë këtë degradim të vazhdojë, nuk do të dështojë vetëm RTSH, por do të dështojmë të gjithë ne si shoqëri që nuk mbron dot institucionet publike nga vetë shkatërrimi.
RTSH mund të shpëtohet – por vetëm me transparencë, ndershmëri dhe kurajë për të thënë të vërtetën.
Kur e padrejta bëhet ligj, rezistenca bëhet detyrë.”
