KËRCËNIMET, GJUHA E URREJTJES DHE SIGURIA E KOSOVËS: PAQJA MBROHET ME DREJTËSI DHE FORCË TË PËRGJEGJSHME
Nga Flamur Buçpapaj
Deklaratat publike që nxisin urrejtje etnike, justifikojnë krimet e së kaluarës apo rikthejnë frymën e nacionalizmit ekstrem janë një kërcënim serioz për paqen dhe stabilitetin në Ballkan. Rajoni ynë ka kaluar përmes luftërave tragjike dhe mijëra familje shqiptare e të popujve të tjerë kanë përjetuar dhimbje, humbje dhe shpërngulje. Prandaj, çdo gjuhë që mund të nxisë urrejtje ose dhunë duhet të trajtohet me përgjegjësi të madhe politike dhe juridike.
Historia e viteve ’90 në ish-Jugosllavi është një dëshmi e hidhur se ku mund të çojë politika e urrejtjes etnike. Gjatë luftës në Kosovë, shqiptarët përjetuan vrasje, dëbime masive dhe deportim të qindra mijëra njerëzve nga shtëpitë e tyre. Këto ngjarje janë dokumentuar nga institucione ndërkombëtare, organizata të të drejtave të njeriut dhe procese gjyqësore ndërkombëtare. Përgjegjësitë individuale për krimet e kryera janë trajtuar nga gjykatat ndërkombëtare dhe duhet të vazhdojnë të trajtohen mbi bazën e provave dhe ligjit.
Çdo deklaratë që synon të nxisë urrejtje kundër një grupi etnik, të justifikojë krime ose të përgatisë psikologjikisht shoqërinë për dhunë, përbën një çështje serioze për institucionet e drejtësisë. Konventa e Kombeve të Bashkuara për Parandalimin dhe Dënimin e Krimit të Gjenocidit e vitit 1948 përcakton se nxitja e drejtpërdrejtë dhe publike për kryerjen e gjenocidit është vepër e dënueshme. Edhe Statuti i Romës i Gjykatës Penale Ndërkombëtare dhe e drejta ndërkombëtare humanitare vendosin standarde të qarta për përgjegjësinë individuale ndaj krimeve më të rënda.
Nëse institucionet e Kosovës vlerësojnë se një deklaratë përmban elemente të nxitjes së urrejtjes etnike ose nxitjes publike për gjenocid, ato kanë të drejtë t’u drejtohen mekanizmave juridikë ndërkombëtarë për shqyrtimin e saj. Çdo përgjegjësi penale duhet të përcaktohet nga gjykatat kompetente, mbi bazën e fakteve dhe provave.
Në kushtet e zhvillimeve të sigurisë në rajon, Shqipëria dhe Kosova kanë të drejtën legjitime të forcojnë kapacitetet e tyre mbrojtëse. Forcat e Armatosura Shqiptare duhet të vazhdojnë modernizimin e tyre dhe të ndërtojnë kapacitete të barabarta me standardet moderne të mbrojtjes, në mënyrë që të garantojnë sigurinë kombëtare dhe të jenë në përputhje me standardet e NATO-s.
Forcimi i mbrojtjes nuk do të thotë kërkim lufte. Përkundrazi, një shtet i fortë në mbrojtje është një faktor parandalimi dhe paqeje. Shqipëria dhe Kosova duhet të bashkëpunojnë ngushtë me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, NATO-n dhe Bashkimin Evropian për sigurinë rajonale dhe për të parandaluar çdo aventurë destabilizuese.
Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimi Evropian duhet të monitorojnë me seriozitet çdo zhvillim që rrezikon paqen në Ballkan. Nëse një shtet ndërmerr politika që cenojnë stabilitetin, nxisin urrejtje ose përbëjnë kërcënim ndaj fqinjëve, komuniteti ndërkombëtar duhet të përdorë të gjitha instrumentet diplomatike dhe ekonomike që parashikon e drejta ndërkombëtare.
Shqiptarët kudo që jetojnë kanë treguar gjithmonë solidaritet me Kosovën dhe me të drejtën e saj për siguri e liri. Në rast të një agresioni të jashtëm, shumë shqiptarë do të ndiheshin të detyruar moralisht dhe kombëtarisht të kontribuonin në mbrojtjen e saj, gjithmonë në përputhje me ligjin dhe detyrimet kushtetuese të shteteve ku jetojnë. Edhe unë, si qytetar shqiptar, do ta konsideroja detyrë morale të jem në shërbim të mbrojtjes së vendit tim.
Kosova nuk është vetëm një çështje shqiptare; ajo është një çështje e sigurisë dhe stabilitetit evropian. Çdo përpjekje për të rikthyer konfliktet e së kaluarës duhet të parandalohet me vendosmëri. Paqja në Ballkan nuk ndërtohet mbi frikë dhe kërcënime, por mbi drejtësi, kujtesë historike, aleanca të forta dhe respekt të plotë për të drejtën ndërkombëtare.
Mbrojtja e paqes kërkon forcë, maturi dhe përgjegjësi. Shqiptarët kërkojnë siguri, drejtësi dhe të ardhme të lirë për brezat që vijnë.
Nga Flamur Buçpapaj
