Shqipëria po jeton një moment vendimtar historik. Shoqëria është e ndarë, korrupsioni është normalizuar, dhe besimi tek politika është në nivelin më të ulët që nga tranzicioni. Në këtë situatë, opozita nuk mund të qëndrojë thjesht duke kritikuar qeverinë nga distanca. Në fakt, ajo është sot çelësi i ndryshimit, por vetëm nëse guxon të veprojë me vendosmëri: duhet të mbështesë institucionet e pavarura që luftojnë korrupsionin, të reformojë vetveten dhe të kthehet në motor të shpresës për qytetarët.
Shoqëria e ndarë dhe përgjegjësia e opozitës
Sot, Shqipëria është ndarë në dy botë të papajtueshme: një pakicë shumë e pasur, që përfiton nga lidhjet me pushtetin dhe ekonominë, dhe shumica e qytetarëve, që jeton në pasiguri, paga të ulëta, pensione minimale dhe mungesë perspektive.
Opozita ka përgjegjësinë e madhe të përfaqësojë këtë shumicë, por shpesh vetë lidershipi i saj është pjesë e të njëjtit problem. Figurave të akuzuara për korrupsion, lidhje klienteliste dhe dështime të përsëritura politike u lejohet të udhëheqin ende, duke e bërë opozitën të pa besueshme.
Arsye: Pa një pastrim të brendshëm dhe largim të figurave të komprometuara, çdo kritikë e opozitës tingëllon boshe, dhe qytetari e percepton atë si të njëjtën lojë pushteti.
Pasojë: Shumë qytetarë largohen nga vota, të rinjtë emigrojnë, dhe pjesëmarrja demokratike bie. Kjo krijon një boshllëk që qeverisja e gjatë e monopolizon, ndërsa opozita humbet çdo autoritet moral.
Korrupsioni dhe pengesat që opozita krijon vetë
Korrupsioni është bërë sistem. Ai nuk është më një skandal i izoluar, por pjesë e përditshme e jetës së shtetit. Qeveria abuzon me tenderë, koncesione dhe fonde publike, por edhe opozita shpesh nuk është më e pastër.
Figurat kryesore të saj, të akuzuara për përfitime personale, për klientelizëm dhe për abuzime me pushtetin, e pengojnë çdo lëvizje reale. Kjo dobëson kredibilitetin e opozitës dhe e bën atë të duket pjesë e të njëjtit problem.
Arsye: Pa mbështetje të opozitës, institucionet që luftojnë korrupsionin – si prokuroria e pavarur – mbeten të vetmuara. Hetimet ngecin, skandalet mbyllen dhe drejtësia nuk funksionon.
Pasojë: Qytetarët humbasin shpresën, korrupsioni riciklohet, pabarazia rritet, dhe shoqëria humbet besimin në çdo alternativë reale.
Spastrimi moral dhe politik: kusht jetik
Një opozitë që nuk reformohet nuk mund të ndryshojë shtetin. Spastrimi moral dhe politik është i domosdoshëm:
Largimi i figurave të komprometuara që kanë humbur zgjedhje dhe besimin publik;
Hapja e partive ndaj brezave të rinj dhe profesionistëve të ndershëm;
Transparencë e plotë në strukturat e partisë;
Fokusimi në politika konkrete për qytetarët, jo retorikë boshe.
Arsye: Vetëm një opozitë e pastër dhe e besueshme mund të rikthejë shpresën qytetare dhe të bëhet partner i drejtësisë. Pa këtë hap, çdo premtim për ndryshim mbetet iluzion dhe pushteti i sotëm nuk sfidohet.
Mbështetja e institucioneve të pavarura
Sot, prokuroria e pavarur është organi i vetëm që vepron realisht kundër korrupsionit dhe abuzimeve. Ajo ka zbuluar skandale të mëdha, ka ndjekur zyrtarë të lartë dhe ka provuar se drejtësia mund të funksionojë. Por ajo ka kufizimet e veta:
Pa mbështetje të opozitës, çdo hetim rrezikon të ngecë;
Pa veprim konkret nga opozita, qytetari humbet shpresën se drejtësia mund të funksionojë;
Mbështetja nuk duhet të jetë thjesht retorike, por konkrete: ligje që mbrojnë hetimet, respekt për vendimet, mbikëqyrje e vazhdueshme.
Arsye: Pa bashkëpunimin e opozitës, institucionet reale të drejtësisë janë të vetmuara. Vetëm prokuroria nuk mjafton; qytetari duhet të ndiejë se politika dhe drejtësia janë aleate për pastrimin e sistemit.
Rruga përpara: veprim, vizion dhe shpresë
Opozita mund të fitojë besimin e qytetarëve dhe të shpëtojë demokracinë vetëm nëse:
Ndërmerr spastrim moral dhe politik, largon figurat e komprometuara dhe hap rrugë për të rinjtë;
Mbështet institucionet që luftojnë korrupsionin, duke i bërë pjesë të vizionit të saj politik;
Proponon politikë konkrete për varfërinë, pabarazinë dhe drejtësinë, jo retorikë boshe;
Shndërrohet nga kritikë në motor të ndryshimit, duke treguar se politika mund të jetë shërbim për shoqërinë dhe jo instrument privilegjesh.
Vetëm kështu qytetari do të ndiejë se ndryshimi është i mundur, se drejtësia funksionon dhe se pushteti mund të shërbejë interesit publik.
Opozita nuk duhet të jetë thjesht kritikë; ajo duhet të jetë aleate e drejtësisë, forcë reformuese dhe simbol i shpresës për shumicën e qytetarëve. Nëse nuk guxon të ndryshojë vetveten dhe të mbështesë institucionet e pavarura, pushteti mbetet i paarritshëm dhe demokracia do të jetë gjithmonë e dobët. Por nëse vepron me vendosmëri, Shqipëria mund të shohë një alternativë reale, dhe ecje perpara ne gjitha aspektet Dhe jo perjashtim te qytrtareve te saj per paisjen me viza emigracioni nga Shba-te