Fati i trishtë i ish-studentëve të Dhjetorit ’90 dhe Shqipëria
Nga Denis Bucpapaj
Më 28 maj 1991, me Vendimin nr. 168 të Këshillit të Ministrave, Instituti i Lartë Pedagogjik i Shkodrës mori statusin e universitetit, duke u shndërruar në Universitetin “Luigj Gurakuqi”. Ky vendim historik nuk erdhi rastësisht, por ishte rezultat i një periudhe të gjatë mobilizimi, grevash dhe demonstratash studentore, ku roli i Flamur Bucpapaj ishte vendimtar dhe simbolik. Ai ishte ai që formuloi i pari kërkesën drejtuar ish-Ministrit Maqo Lakrori për të ngritur institutin në universitet, duke siguruar kështu një hap të domosdoshëm për zhvillimin e arsimit të lartë në Shkodër dhe veri të Shqipërisë. Vendimi u shpall në një miting të madh dhe në greva me pjesëmarrjen e gjithë studentëve, duke treguar qartë se pa mobilizimin dhe vendosmërinë e tyre, asgjë nuk do të ishte e mundur.
Roli i Flamur Bucpapaj nga fillimi deri në marrjen e shkresës së pranimit dhe sjelljen e saj në Shkodër ishte kyç. Nën udhëheqjen e tij, ish-komiteti i Partisë në Shkodër iu dha universitetit të ri, u hapën konvikte për vajza, u përmirësua gjendja në menza me ushqim dhe fjetje më të mirë, ndërsa u sigurua ndihmë për studentët. Mësimdhënia dhe statusi i studentit u përmirësuan ndjeshëm, dhe ai ndërmori reforma të shumta ekonomike, politike dhe shoqërore, duke rritur pjesëmarrjen e studentëve dhe duke sfiduar sistemin e vjetër.
Megjithatë, këto veprime nuk u pritën pa rezistencë. Flamur Bucpapaj ishte i pari që u arrestua dhe përjetoi një muaj tortura nga policia e Shkodrës, ndërsa kryesonte grevën e urisë kundër Ramiz Alisë dhe Byrosè politke tè partise së Punës, duke kërkuar zgjedhje të drejta, pluralizëm të vërtetë dhe rotacion real. Ai ishte shumë i ndjekur nga sigurimi, aq sa njerëzit kishin frikë t’i afrohen, por studentët nuk u trembën, flisnin me të dhe e ndiqnin në çdo hap. Demonstrata e 13 dhjetorit ’90, që filloi nga konvikti Zdrale me parakalim studentor dhe takim në auditor me Xhemal Dymylen, u bë simbol i sfidës ndaj burokracisë dhe ish-komunistëve. Flamur Bucpapaj rreplikoi ashpër dhe hodhi parulla kundër byrosë politike, duke treguar guxim dhe vendosmëri të jashtëzakonshme.
Pas fitimit të demokracisë, realiteti për studentët e Dhjetorit ishte i trishtë. Shumë prej tyre u anashkaluan politikisht, ndërsa ish-elitës komuniste iu dha mundësia të ruante ndikimin dhe përfitimet ekonomike, duke kontrolluar privatizimet dhe tenderat e rëndësishëm. Fatkeqësitë personale ishin të mëdha: Azem Hajdari u vra tragjikisht, Arben Lika përfundoi në burg, Bardhyl Ukçama u detyrua të emigrojë në Amerikë, Afrim Krasniqi u përjashtua nga politika, ndërsa Flamur Bucpapaj u ndëshkua dhe u përjashtua nga Bashkim Gazidede i cili ishte përgjegjës për shumë raste te humbjejes të Partisë Demokratike dhe luftës civile veri-jug.I njohur per survejimin e Azem Hajdarit Flamur Bucpapes etj…. Shumë studentë mbetën pa punë, rrugëve dhe emigrantë, ndërsa pak prej tyre mbijetuan dhe u integruan në partitë kryesore. Ky kontrast i hidhur tregon se fitimi formal i demokracisë nuk garanton drejtësi për ata që luftuan për të, dhe se idealizmi shpesh paguhet me çmim të lartë.
Demonstratat dhe përpjekjet e studentëve të Dhjetorit nuk duhet harruar. Sulmet e koordinuara nga faktorët socialistë, që përfshinin kundërshtimin dhe izolimin e Flamur Bucpapaj, tregojnë qartë rezistencën e ish-komunistëve për të ruajtur ndikimin e tyre politik dhe ekonomik. Shumë prej tyre përfitonin nga sot jane oligark te pangopurSi dikur sudjadhe firmat piramidale Ku i fitojn gjithè tenderat, privatizimet dhe kanè kontroll mbi pasuritë kombëtare, ndërsa idealistët e Dhjetorit shpesh mbetën jashtë çdo mundësie për të ndikuar në jetën publike. Ky ishte një tregues i trishtë se reforma dhe demokracia nuk sigurojnë automatikisht drejtësi, veçanërisht për ata që sfiduan sistemin e vjetër.
Lufta kundër së keqes majtiste, siç e udhëhoqi Flamur Bucpapaj dhe studentët e Dhjetorit, është një histori e guximit dhe vendosmërisë për të kërkuar drejtësi, pluralizëm dhe transparencë. Demonstratat, grevat dhe parullat e tyre ishin një akt i hapur kundër burokracisë, sigurimit dhe elitës komuniste, dhe treguan se çlirimi politik kërkon sakrifica të mëdha. Historia e Dhjetorit ’90 dhe e Universitetit të Shkodrës është një rrëfim për lirinë e fituar me sakrifica, përballjen me padrejtësinë dhe betejën kundër korrupsionit dhe oligarkisë së ish-regjimit. Flamur Bucpapaj dhe studentët e Dhjetorit mbeten shembuj të qëndrueshmërisë dhe guximit, por fati i tyre i trishtë na kujton se idealizmi shpesh paguhet me çmim të lartë, dhe se kujtesa historike duhet të ruajë përpjekjet e tyre për të mos lejuar kurrë përsëritjen e padrejtësive dhe manipulimeve të së kaluarës.
