Një mision faktmbledhës i ndodhur në Prishtinë më 24-26 mars të viti, nga tetë organizata mediash, partnere të Platformës së Këshillit të Evropës, konstatoi se liria e mediave në Kosovë ka hyrë në një periudhë të qartë përkeqësimi, si shkaku i ndikimit të politikës, sulmeve verbale ndaj gazetarëve dhe dobësimit të mediave të mediave.
Kështu janë raportuar në raportin e publikuar nga organizatat partnere të Platformës së Këshillit të Evropës për Mbrojtjen e Gazetarisë dhe Sigurisë së Gazetarëve, ku përfshihen Reporterët pa Kufij (RSF) , Instituti Ndërkombëtar i Shtypit (IPI), Federata Evropiane e Gazetarëve (EFJ), Qendra Evropiane për Lirinë e Shtypit dhe Mediave të Transmetimit të Komunitetit Evropian (ECPMF) Kosovës.
Gjatë qëndrimit në Prishtinë delegacioni i misionit faktmbledhës zhvilloi takime me kryeministrin në detyrë, Albin Kurti , gazetar, redaktorë, përfaqësues të RTK-së, Komisioni i Pavarur të Mediave, Komiteti i Ministrisë, organizatave të shoqërisë civile dhe diplomatëve ndërkombëtarë.
“Megjithëse Kosova vazhdon të ketë një media pluraliste, nivele të ulëta fizike ndaj gazetarëve dhe një ligj të fortë të harmonizuar me standardet evropiane, këto zhvillime janë nga një klimë e madhe e medias”, thuhet në raport.
Arsye kryesore për këtë fakt sikurse ka raportuar në raport, është “ligji për Komisionin e Pavarur të Mediave (KPM), i miratuar nga Kuvendi në vitin 2044, që më pas u rrëzua nga Gjykata Kushtetuese, e cila konstatoi se ligji i Kosovës nuk është i njohur për gazetarët, “problemet me financimin dhe akuzën e miratuar nga Kuvendi i Kosovës”. politikanët, përfaqësuesit e partisë në pushtet”.
Rënie në Indeksin Botëror të Lirisë së Mediave
Nga Qeveria e Kosovës dhe partia në pushtet, Vetëvendosje, nuk ka pasur lidhje me gjetjet e raportit. Megjithatë, sipas raportit, këto zhvillime kanë ndikuar edhe në renditjen e Kosovës për lirinë e mediave, në lidhje me Indeksin Botëror të Lirisë së Mediave të Reporterëve pa Kufij, që për vitin 2026 Kosova renditet në vend të 84-të nga 180 vende. Bazuar në këto indeks, Kosova ka rënë me 28 vende, krahasuar me vitin 2023.
Organizatat e tjera partnere të Platformës së Këshillit të Evropës për Mbrojtjen e Gazetës dhe Gazetës së Gazetarëve paralajmërojnë në raport, se “kjo ka deklaruar reputacionin e Kosovës si një vend nga vendi për lirinë e mediave”, duke u bërë më parë qeveria e qeverisë së vendeve “që ta rikthejë besimin në drejtësinë demokratike dhe në reformën e reformave”.
Kërcënime verbale dhe retorikë fyese ndaj gazetarëve
Në raport shprehet edhe për retorikën e tyre ndaj gazetarëve dhe aty përmenden rastet kur kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka kritikuar mediat ose gazetarët publikisht.
“Organizatat e bëra kryeministrit dhe partisë së tij të shmangin gjuhën denigruese ndaj gazetarëve dhe të japin shembull për një debat publik më të respektueshëm”. Misioni faktmbledhës njofton se gjatë qëndrimit në Prishtinë ka takuar kryeministrin Kurti, por, sipas tyre, në raport vlerësohet se “Kurti nuk e pranoi seriozitetin e tyre ka lidhje me sigurinë e gazetarëve”. Por, pas takimit disa deklaratave të misionit faktmbledhës, Zyra e Kryeministrit, në një përgjigje, tha se Kurti “nuk mbështet dhe nuk toleron sulmet verbale ndaj gazetarëve dhe se vetë nuk ka gjuhë fyese ndaj tyre”.
Diskredim dhe sulm online ndaj gazetarëve
Autorët e fakteve të Platformës së Këshillit të Evropës për Promovimin e Mbrojtjes së Sigurisë së Gazetarëve dhe Sigurisë së Gazetarëve thonë se sulmet fizike ndaj gazetarëve në Kosovë kanë rënë në vitin 2023, por megjithatë “gazetarët përballen me sfidat e tyre më shumë verbale, fushata diskreditimi figurativisht ngacmimet në internet, që shpesh burojnë nga politika”.
Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës gjatë vitit 2025 në raportin e tij 69 raste ku gazetarët dhe mediat kishin objekt denigrimi publik, diskreditimi dhe sulmesh online. Në raportet kritike po ashtu janë hapur, ku thuhet se ka nivele të ulëta transparence, ndërsa qasja në zyrtare mbetet e paqartë, me ankesa të marra nga moslejimi i dokumenteve publike gjatë viteve të fundit./DW
