Më shumë se një muaj pasi nisi lufta në Iran, Presidenti Trump mbajti të mërkurën në mbrëmje një fjalim drejtuar kombit për të argumentuar pse beson se konflikti është i nevojshëm.
Në një fjalim 19-minutësh nga Shtëpia e Bardhë, zoti Trump tha se raketat dhe sistemet e dronëve të Iranit janë “kufizuar në mënyrë dramatike dhe fabrikat e tyre të armëve dhe lëshimet e raketave po copëtohen.”
Megjithëse ushtritë e SHBA-së dhe Izraelit kanë shkatërruar shumë nga raketat balistike dhe lëshuesit e Iranit në sulme ajrore, Irani vazhdon të lëshojë raketa në rajon.
Megjithatë, zoti Trump e përshkroi veprimin ushtarak si një sukses të madh dhe u bëri thirrje amerikanëve, të cilët janë të shqetësuar për kostot e tij, që t’i shohin gjërat në perspektivë. Ai vlerësoi se lufta duhet të fillojë të mbyllet brenda tre javësh.
Trump nuk përcaktoi një rrugë të qartë daljeje.
Zoti Trump u luhat mes mbështetjes së negociatave për t’i dhënë fund luftës dhe premtimit për një përshkallëzim të dhunës.
“Jemi në rrugën e duhur për të përmbushur së shpejti të gjitha objektivat ushtarake të Amerikës, shumë shpejt,” tha ai. “Do t’i godasim jashtëzakonisht fort. Gjatë dy ose tre javëve të ardhshme, do t’i kthejmë në Epokën e Gurit, aty ku e kanë vendin. Ndërkohë, diskutimet po vazhdojnë.”
Irani ka thënë se nuk ka bisedime të drejtpërdrejta me Shtetet e Bashkuara, dhe agjencitë amerikane të inteligjencës kanë vlerësuar se iranianët janë të gatshëm të mbajnë të hapura kanalet e komunikimit, por jo të bëjnë lëshime në këtë pikë.
Ai u kërkoi amerikanëve ta shohin luftën në perspektivë.
Zoti Trump u duk i ndjeshëm ndaj kritikave se i ka zhytur Shtetet e Bashkuara në një konflikt të zgjatur që po dëmton ekonominë amerikane dhe po largon votuesit që duan fokus tek çështjet e brendshme.
Ai renditi kohëzgjatjen e Luftës së Parë Botërore, Luftës së Dytë Botërore, Vietnamit dhe luftërave të Koresë dhe Irakut për të argumentuar se fushata e tij ushtarake ka qenë shumë më e shkurtër se luftërat e së kaluarës.
“Është shumë e rëndësishme që ta mbajmë këtë konflikt në perspektivë,” tha zoti Trump.
Ai nuk shprehu në mënyrë të qartë empati për dhimbjen ekonomike që po ndiejnë amerikanët, por zoti Trump këmbënguli se lufta ia vlente për të eliminuar atë që ai argumentoi se ishte kërcënimi nga Irani.
“Ky është një investim i vërtetë për të ardhmen e fëmijëve dhe nipërve tuaj,” tha ai.
Ai dukej se përjashtoi një operacion për të kapur uraniumin e pasuruar të Iranit.
Zoti Trump ka qenë duke shqyrtuar nëse do të autorizojë një mision për të nxjerrë uraniumin shumë të pasuruar që është i siguruar nën objektin bërthamor të Iranit në Isfahan.
Por të mërkurën, zoti Trump tha se objektet bërthamore të Iranit janë goditur aq rëndë sa “do të duheshin muaj për t’iu afruar pluhurit bërthamor.” Ai tha se Shtetet e Bashkuara kanë satelitë që monitorojnë objektet dhe do të sulmonin nëse Irani do të bënte ndonjë lëvizje për të marrë materialin.
Është e mundur që zoti Trump po mashtron Iranin pas javësh të tëra duke sinjalizuar interesin e tij për të siguruar materialin. Nëse jo, ai do ta ketë lënë materialin bërthamor pikërisht aty ku ishte përpara se të niste lufta, thellë nën tokë, por teorikisht brenda mundësive të Iranit, duke lënë të hapur pyetjen se çfarë do të kishte arritur konflikti në këtë drejtim.
Ai tha se Ngushtica e Hormuzit nuk është problem i Amerikës.
Presidenti përsëriti kërkesat e tij që vendet që importojnë naftë nga Gjiri Persik përmes ngushticës të marrin drejtimin për ta detyruar Iranin ta rihapë atë.
Ai deklaroi se “ne nuk kemi nevojë” për naftën që kalon përmes këtij korridori në brigjet jugore të Iranit. Është e vërtetë që Shtetet e Bashkuara importojnë shumë pak naftë nga Gjiri, por qëndrimi i zotit Trump injoron realitetin ekonomik se çmimet e naftës përcaktohen globalisht dhe se ndërprerjet e furnizimit në Lindjen e Mesme do të reflektohen edhe në Shtetet e Bashkuara.
Më pak naftë në tregjet globale do të thotë çmime më të larta të karburantit për amerikanët. Edhe mallra të tjerë kyç, si plehrat kimike, eksportohen përmes Ngushticës së Hormuzit, që do të thotë se nëse Irani mbyt pjesën më të madhe të transportit detar, aq më i madh është rreziku i inflacionit në çmimet e ushqimeve dhe mallrave të tjera.
Ai e përshëndeti sërish operacionin në Venezuelë si model për Iranin.
Në minutat e para të fjalimit të tij, zoti Trump u mburr me suksesin e misionit amerikan për të kapur udhëheqësin e atij vendi, Nicolás Maduro.
Ndihmësit thonë se zoti Trump e sheh atë operacion si model për atë që dëshiron të arrijë në Iran. Por të dyja situatat janë shumë të ndryshme. Në Venezuelë, forcat amerikane zbritën shpejt në Karakas dhe u larguan me zotin Maduro në paraburgim. Nuk pati asnjë të vrarë amerikan nga ushtria.
“Ai goditje ishte e shpejtë, vdekjeprurëse, e dhunshme dhe e respektuar nga të gjithë në mbarë botën,” tha zoti Trump të mërkurën në mbrëmje. Ai shtoi se Shtetet e Bashkuara dhe Venezuela ishin “partnerë në sipërmarrje të përbashkët” dhe “po shkonin jashtëzakonisht mirë.”
Në Iran, lufta deri tani ka lënë në vend një regjim armiqësor dhe më shumë se një duzinë trupash amerikane janë vrarë, ndërsa qindra të tjerë janë plagosur.
The New York Times, përgatiti ©LAPSI.AL
