Lufta është përhapur në të gjithë Lindjen e Mesme pas vrasjes së Liderit Suprem të Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, gjatë sulmeve të ndërmarra nga SHBA dhe Izraeli. Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se është koha që populli iranian të rrëzojë regjimin, ndërsa operacioni ushtarak i quajtur “Operation Epic Fury synon, sipas tij, të shkatërrojë kapacitetet raketore të Iranit dhe të sigurojë që Teherani të mos pajiset me armë bërthamore.
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!Sulmet fillestare goditën infrastrukturën ushtarake, objektet raketore dhe figurat kryesore të regjimit. Përveç Khameneit, sipas Izraelit u vranë edhe zyrtarë të lartë të Gardës Revolucionare dhe të strukturave të mbrojtjes. Irani ka raportuar qindra viktima dhe ka kufizuar pothuajse plotësisht internetin dhe hapësirën ajrore, ndërsa ka vazhduar të ruajë kapacitete për kundërpërgjigje.
Reagimi iranian ka qenë i menjëhershëm dhe i gjerë. Teherani ka lëshuar raketa balistike dhe dronë ndaj Izraelit, por edhe ndaj vendeve të Gjirit që strehojnë baza amerikane si Katari, Bahreini, Kuvajti dhe Emiratet e Bashkuara Arabe. Janë goditur edhe objektiva civile dhe baza ushtarake, përfshirë një bazë britanike në Qipro. Në konflikt është përfshirë edhe Hezbollah nga Libani, duke hapur një front të ri me Izraelin. SHBA konfirmon viktima mes ushtarëve të saj dhe dhjetëra të plagosur.
Përplasjet kanë filluar të ndikojnë drejtpërdrejt ekonominë globale. Çmimet e naftës dhe gazit janë rritur ndjeshëm, ndërsa prodhimi i gazit të lëngshëm në Katar është ndërprerë përkohësisht. Irani ka kërcënuar lundrimin në Ngushticën e Hormuzit, ku kalon rreth 20% e tregtisë globale të naftës dhe gazit. Çdo përshkallëzim i mëtejshëm rrezikon furnizimet globale me energji dhe stabilitetin financiar ndërkombëtar.
Ndërkohë, në Iran është krijuar një këshill drejtues tranzitor dhe pritet zgjedhja e një lideri të ri suprem nga Asambleja e Ekspertëve, por procesi zhvillohet nën kushte sigurie të pasigurta për shkak të bombardimeve. Kjo shton paqartësinë për stabilitetin e brendshëm të vendit.
Sa i përket kohëzgjatjes së luftës, Trump ka deklaruar fillimisht se operacionet mund të zgjasin katër deri në pesë javë, por ka shtuar se SHBA ka kapacitete për të vazhduar “edhe shumë më gjatë”. Netanyahu ka thënë se fushata do të vazhdojë “sa të jetë e nevojshme”. Megjithatë, përhapja e konfliktit në shumë fronte, përfshirja e aktorëve rajonalë dhe ndikimi në tregjet e energjisë e bëjnë të vështirë parashikimin e saktë të kohëzgjatjes.
Ndërkohë, trafiku ajror në rajon është ndërprerë masivisht, me mijëra fluturime të anuluara dhe hapësira ajrore të mbyllura, duke krijuar një nga ndërprerjet më të mëdha të udhëtimeve globale që nga pandemia.
Sipas analizës së BBC, lufta mund të zgjasë disa javë nëse ritmi aktual i operacioneve ruhet, por rreziku i përshkallëzimit rajonal dhe ndikimi në energji mund ta zgjerojnë konfliktin përtej parashikimeve fillestare. Në këtë fazë, përplasja mbetet e hapur, me pasoja që shtrihen përtej Iranit dhe Izraelit, duke përfshirë të gjithë Lindjen e Mesme dhe ekonominë globale.
