A PO PENGOHET PRODHIMI VENDAS? INVESTIMET, ENERGJIA DHE TURIZMI – ÇËSHTJE E ZHVILLIMIT KOMBËTAR Nga Flamur Buçpapaj

A PO PENGOHET PRODHIMI VENDAS? INVESTIMET, ENERGJIA DHE TURIZMI – ÇËSHTJE E ZHVILLIMIT KOMBËTAR
Nga Flamur Buçpapaj
Shqipëria sot ka nevojë më shumë se kurrë për një vizion të qartë zhvillimi. Pas dekadash tranzicioni, sfida jonë kryesore nuk është vetëm ndërtimi i rrugëve dhe objekteve të reja, por krijimi i një ekonomie që prodhon, eksporton dhe krijon mirëqenie për qytetarët.
Një vend i vogël si Shqipëria nuk mund të mbështetet pafundësisht te importet. Një ekonomi e fortë ndërtohet mbi prodhimin vendas, mbi energjinë e prodhuar brenda vendit, mbi turizmin cilësor, mbi bujqësinë moderne dhe mbi industrinë që krijon vende pune.
Në këtë proces, investimet janë motori kryesor i zhvillimit. Çdo investitor që sjell kapital, krijon vende pune dhe zhvillon një zonë, duhet të ketë sigurinë se shteti do të mbrojë ligjin dhe procedurat që vetë institucionet kanë miratuar.
Nuk mund të kërkojmë nga biznesi të investojë miliona euro dhe më pas ta lëmë atë përballë pasigurisë, bllokimeve dhe konflikteve që nuk zgjidhen në rrugë institucionale. Një shtet që nuk garanton siguri juridike rrezikon të humbasë jo vetëm investitorët e huaj, por edhe sipërmarrësit vendas.
Kur një subjekt merr lejet e nevojshme nga shteti, kryen studimet teknike, mjedisore dhe ekonomike, paguan detyrimet dhe vepron sipas ligjit, ai nuk duhet të trajtohet si armik i zhvillimit. Përkundrazi, ai duhet të kontrollohet nga institucionet dhe, nëse respekton ligjin, duhet të mbrohet.
Mbrojtja e mjedisit është një detyrim i madh kombëtar. Shqipëria ka pasuri natyrore të jashtëzakonshme dhe duhet t’i ruajë ato për brezat e ardhshëm. Por mbrojtja e mjedisit nuk mund të shndërrohet në një instrument për të ndaluar çdo investim, çdo hidrocentral, çdo hotel, çdo fabrikë apo çdo projekt ekonomik.
Çdo vend i zhvilluar ka gjetur një ekuilibër mes zhvillimit dhe mbrojtjes së natyrës. Zgjidhja nuk është ndalimi i zhvillimit, por zhvillimi me standarde, me kontroll dhe me përgjegjësi.
Problemi më i madh që lind kur pengohet prodhimi vendas është se humbet ekonomia shqiptare. Nëse nuk prodhojmë energji, ne duhet ta importojmë atë. Nëse nuk zhvillojmë industrinë ushqimore, tregjet tona mbushen me produkte të ardhura nga jashtë. Nëse pengojmë turizmin, humbasim miliona euro që mund të qarkullonin në ekonominë shqiptare.
Në fund të fundit, çdo bllokim i një investimi të ligjshëm prek qytetarin e thjeshtë. Prek punëtorin që humbet vendin e punës, prek familjen që humbet të ardhurat, prek fermerin që humbet tregun, prek të riun që detyrohet të kërkojë të ardhmen jashtë vendit.
Shpesh harrojmë se pas çdo biznesi nuk qëndron vetëm një kompani. Qëndrojnë njerëz, familje dhe komunitete të tëra. Një resort turistik sjell punë për banorët lokalë, blen produkte nga fermerët, zhvillon transportin dhe shërbimet. Një projekt energjetik sjell zhvillim ekonomik dhe rrit sigurinë e furnizimit me energji.
Shqipëria nuk mund të jetë vetëm një treg konsumator për produktet e vendeve të tjera. Ne duhet të jemi një vend që prodhon. Për këtë arsye, çdo politikë që dobëson prodhimin vendas duhet analizuar me shumë kujdes, sepse mund të krijojë varësi ekonomike.
Një ekonomi e dobët prodhuese është më e ekspozuar ndaj krizave ndërkombëtare. Çmimet e energjisë, ushqimeve dhe mallrave të ndryshme ndikojnë drejtpërdrejt te qytetarët. Sa më shumë të prodhojmë vetë, aq më shumë forcojmë pavarësinë ekonomike të vendit.
Shteti ka një rol të qartë: të jetë garant i ligjit. Nëse ka shkelje, ato duhet të hetohen nga organet kompetente. Prokuroria dhe gjykatat janë institucionet që përcaktojnë përgjegjësitë ligjore. Askush nuk mund të zëvendësojë shtetin dhe drejtësinë.
Nga ana tjetër, edhe biznesi ka përgjegjësi: duhet të respektojë ligjin, mjedisin dhe interesin e komuniteteve ku investon. Zhvillimi i qëndrueshëm kërkon bashkëpunim mes shtetit, biznesit dhe qytetarëve.
Por nuk duhet të lejojmë që konflikti social të përdoret për të dëmtuar ekonominë. Një vend ku çdo investim vihet në dyshim krijon frikë dhe pasiguri. Një vend ku investimet e ligjshme mbrohen krijon punësim dhe zhvillim.
Sot Shqipëria ka nevojë për më shumë fabrika, më shumë prodhim, më shumë energji, më shumë turizëm dhe më shumë vende pune. Ka nevojë për një mentalitet të ri ku investimi të shihet si mundësi dhe jo si kërcënim.
E ardhmja nuk ndërtohet duke mbyllur dyert e zhvillimit. Ajo ndërtohet duke hapur rrugë për prodhimin vendas, duke mbrojtur ligjin dhe duke krijuar besim.
Shqipëria duhet të jetë një vend që prodhon, jo vetëm që konsumon; një vend që eksporton, jo vetëm që importon; një vend që krijon mundësi për qytetarët e vet.
Mbrojtja e investimeve të ligjshme nuk është mbrojtje e një individi apo një kompanie. Është mbrojtje e punës, ekonomisë dhe së ardhmes së Shqipërisë.