RTSH NË DUART E KLANEVE MEDIATIKE TOP CHANNEL,dhe KLANI I SANDRIT, ELVA MARGARITI DHE HESHTJA E INSTITUCIONEVE
EDITORIAL NGA FLAMUR BUÇPAPAJ
Në këto ditë protestash, askush nuk kujtohet të flasë për RTSH-në. Thirrjet e mia personale po bien në vesh të shurdhër. Kur troket në një derë me forcë dhe askush nuk ta hap, edhe pse brenda ka rënë zjarr, atëherë vjen momenti kur duhet të ndërhysh për të shpëtuar shtëpinë dhe njerëzit që ndodhen brenda saj.
Kështu është edhe RTSH-ja. Prej 35 vjetësh, sipas bindjes dhe vlerësimit tim, ky institucion publik është lënë nën ndikimin e interesave politike dhe të grupeve të fuqishme mediatike. Unë kam ngritur vazhdimisht zërin për këtë çështje, por askush nuk dëshiron të dëgjojë. Pse? Kush ka frikë nga transparenca?
Unë them se Top Channel-i, i lidhur me familjen Vjollca, dhe televizioni Klan, i lidhur me Aleksandër Frangajn, kanë ushtruar ndikim të madh në jetën mediatike shqiptare. Për 35 vjet, RTSH-ja është përballur me probleme që kërkojnë një hetim të plotë të historisë së administrimit, të pasurive, studiove, shpenzimeve, të ardhurave dhe kontratave të saj.
Sipas mendimit tim, RTSH-ja është lënë të dobësohet, ndërkohë që grupet e fuqishme të medias private kanë zgjeruar ndikimin e tyre. Prandaj shtroj pyetjen: ku kanë shkuar burimet e këtij institucioni publik dhe kush mban përgjegjësi për gjendjen në të cilën ndodhet sot?
Unë kërkoj që të shqyrtohen dokumentet, kontratat dhe marrëdhëniet institucionale të këtyre 35 viteve. Nëse ka pasur shkelje, ato duhet të hetohen dhe përgjegjësit duhet të japin llogari.
Kujtimet e mia për protestat kundër RTSH-së dhe kompanisë sime
Më kujtohet koha kur RTSH-ja drejtohej nga Partia Demokratike dhe kur, sipas kujtimeve të mia, disa prej aktorëve të sotëm të fuqishëm të medias protestonin kundër saj.
Më kujtohet edhe periudha kur kompania ime, Tplani sh.p.k., po merrej me një projekt hidroenergjetik në Valbonë. Sipas përvojës sime, atëherë u ngritën kundër kompanisë sime zëra dhe kundërshtime nga aktorë të ndryshëm, përfshirë njerëz të medias.
Unë i kam konsideruar këto veprime të padrejta dhe kam kërkuar të kuptoj se cilat interesa qëndronin pas tyre. Pse u krijua një kundërshtim kaq i madh ndaj një kompanie shqiptare që synonte të zhvillonte një projekt hidroenergjetik?
Në vlerësimin tim, këto ngjarje tregojnë se marrëdhëniet mes politikës, medias dhe interesave ekonomike duhet të shqyrtohen me seriozitet. Nuk mund të pranojmë që një sipërmarrës të përballet me presion publik pa pasur mundësi të barabarta për të shpjeguar pozicionin e tij.
Unë i kam kritikat e mia për këtë sistem dhe nuk kam ndërmend t’i tërheq shqetësimet që kam ngritur.
Elva Margariti dhe kontrata e Nacionalit
Një çështje tjetër që nuk mund ta lë në heshtje është ajo e kontratës që lidhej me veprimtarinë time mediatike.
Unë kam kundërshtuar ndërprerjen e kontratës që lidhej me hapësirën e përdorur për aktivitetin e Nacionalit dhe kam ngritur pretendime ndaj ish-ministres së Kulturës, Elva Margariti. Kam deklaruar se i jam drejtuar SPAK-ut dhe se kërkoj të shqyrtohen përgjegjësitë për dëmet që pretendoj se më janë shkaktuar.
Sipas qëndrimit tim, nëse një kontratë është lidhur në mënyrë të ligjshme, ajo nuk mund të ndërpritet pa një bazë ligjore dhe pa respektuar procedurat përkatëse. Për këtë arsye, kërkoj që të shqyrtohen kontrata, aktet administrative dhe të gjitha dokumentet që lidhen me këtë çështje.
Kam ngritur gjithashtu shqetësime për Parkun e Artit dhe administrimin e fondeve e projekteve kulturore gjatë periudhës përkatëse. Kërkoj që çdo dyshim të verifikohet nga institucionet kompetente dhe që, nëse konstatohen shkelje, të mbahen përgjegjësitë sipas ligjit.
Unë nuk kërkoj hakmarrje personale. Kërkoj drejtësi dhe përgjigje institucionale. Nuk mund të pranohet që një sipërmarrës mediatik të mbetet pa zgjidhje për një konflikt kontraktor që ai e konsideron të padrejtë.
Entela Cipa, Enila Hasani, Gerta dhe Aurora të Albafilm-it
Nuk harroj as Entela Cipën. Sipas asaj që kam përjetuar, ajo vinte shpesh pranë ndërtesës së Nacionalit dhe bënte fotografi, duke deklaruar se ndërtesa ishte e tyre. Unë i kam konsideruar këto veprime si presion ndaj meje dhe stafit tim.
Kjo është përvoja ime dhe këtë shqetësim e kam ngritur publikisht. Kërkoj që çdo pretendim lidhur me pronësinë, përdorimin e hapësirave dhe komunikimin me stafin e Nacionalit të shqyrtohet mbi bazën e dokumenteve përkatëse.
Kam ngritur gjithashtu shqetësime për Enila Hasanin dhe për ish-drejtueset e Albafilm-it, Gerta dhe Aurora, në lidhje me çështje që, sipas pretendimeve të mia, kërkojnë verifikim institucional.
Për këto emra nuk po kërkoj gjykim nëpërmjet gazetës. Po kërkoj që dokumentet, vendimet, kontratat dhe çdo material që kam paraqitur të shqyrtohen nga organet kompetente. Nëse provohen shkelje, përgjegjësit duhet të japin llogari. Nëse faktet nuk i mbështesin pretendimet, kjo duhet të sqarohet gjithashtu.
Ajo që nuk pranoj është që shqetësimet e mia të shpërfillen dhe që një sipërmarrës të mos ketë mundësi të kërkojë zgjidhje institucionale.
Pse flas për RTSH-në kur kam Nacionalin tim?
Dikush mund të pyesë: pse merret Flamur Buçpapaj me RTSH-në, kur ka kompaninë e vet mediatike dhe po përgatit televizionin online?
Përgjigjja ime është e thjeshtë: sepse RTSH-ja është institucion publik dhe nuk mund të jetë pronë private e drejtuesve, e partive politike apo e grupeve mediatike.
Nacional.al është veprimtaria ime mediatike. Kam investuar në gazetari, botime dhe kulturë. Kam shkruar romane, drama, artikuj publicistikë dhe studime shkencore. Kam punuar për përkthimin dhe përhapjen e letërsisë shqiptare dhe synoj të zgjeroj veprimtarinë time edhe në televizion online.
Nuk kërkoj të marr RTSH-në për vete. Nuk kërkoj një vend pune apo një kontratë në këtë institucion. Kërkoj që ai të administrohet me profesionalizëm dhe transparencë.
Do të doja që RTSH-ja të prodhonte më shumë filma shqiptarë, seriale, dokumentarë, programe shkencore, emisione historike dhe kulturore. Do të doja që të promovonte shkrimtarët, artistët, studiuesit dhe vlerat kombëtare.
Por për këtë nevojitet një reformë e vërtetë, me drejtues profesionistë, financa transparente dhe pavarësi editoriale.
Ku janë paratë e RTSH-së dhe si shpërndahen reklamat shtetërore?
Këto janë pyetjet që duhet t’u bëhen drejtuesve të RTSH-së dhe institucioneve përgjegjëse:
– Ku kanë shkuar paratë e institucionit gjatë 35 viteve?
– Si janë administruar studiot, pajisjet dhe pasuritë e RTSH-së?
– Si janë zhvilluar kontratat dhe procedurat e prokurimit?
– Si shpërndahen reklamat shtetërore dhe cilat janë kriteret për përzgjedhjen e mediave?
– Çfarë kontrollesh financiare janë kryer dhe cilat janë rezultatet?
– Si garantohet pavarësia e RTSH-së nga politika dhe interesat ekonomike?
Për drejtoren e përgjithshme Eni Vasili dhe për çdo drejtues tjetër, përgjegjësia duhet të vlerësohet mbi bazën e kompetencave ligjore, rezultateve dhe dokumenteve. Duhet të bëhen publike informacionet që ligji kërkon të jenë transparente.
Nuk mjafton të zgjidhesh në një detyrë drejtuese. Duhet të tregosh si i ke përdorur paratë publike dhe çfarë rezultatesh ke arritur.
Ku janë opozita dhe Komisioni për Median?
Pse PD-ja nuk e ka vendosur RTSH-në në qendër të një debati të vazhdueshëm për transparencën? Pse nuk kërkohen më shumë dëgjesa parlamentare për kontratat, shpenzimet dhe administrimin e këtij institucioni?
Opozita duhet të paraqesë qëndrimin e saj dhe të kërkojë kontroll parlamentar real. Edhe PS-ja, si forca që drejton qeverinë, duhet të mbajë përgjegjësi politike për funksionimin e institucioneve publike, pa ndërhyrë në pavarësinë editoriale të tyre.
RTSH-ja nuk është pronë e PS-së, e PD-së apo e ndonjë partie tjetër. Është pasuri publike e qytetarëve shqiptarë.
Koha për të thënë STOP!
Unë u them Top Channel-it, familjes Vjollca, televizionit Klan dhe Aleksandër Frangajt: është koha që debatit për median shqiptare t’i jepen përgjigje konkrete. Kërkohen transparencë, konkurrencë e ndershme dhe respektim i ligjit.
Unë do të vazhdoj të kërkoj sqarime për çështjen e Nacionalit, për kontratën e kundërshtuar, për pretendimet e mia ndaj Elva Margaritit dhe për çështjet që kam ngritur lidhur me Entela Cipën, Enila Hasanin, Gertën dhe Aurorën e Albafilm-it.
Do të vazhdoj të kërkoj gjithashtu transparencë për RTSH-në, për pasuritë e saj, studiot, kontratat, prokurimet dhe reklamat shtetërore.
Nëse institucionet nuk japin përgjigje, do të bëj thirrje për protesta paqësore dhe të ligjshme përpara institucioneve përgjegjëse dhe, sipas procedurave ligjore, përpara selive të mediave për të cilat kam ngritur shqetësime.
Për çdo dyshim mbi pasuritë dhe burimin e parave, kërkoj verifikim nga institucionet kompetente. Nëse provohet se pasuri janë përfituar në mënyrë të paligjshme, duhet të zbatohen masat që parashikon ligji, përfshirë sekuestrimin ose konfiskimin kur plotësohen kushtet ligjore. Këto masa nuk mund të vendosen mbi bazën e akuzave publike, por mbi prova dhe vendime të organeve të autorizuara.
Unë, Flamur Buçpapaj, nuk kërkoj RTSH-në për vete. Kërkoj që RTSH-ja të mos jetë pronë e askujt.
Nuk kërkoj privilegje për Nacionalin. Kërkoj rregulla të barabarta për të gjitha mediat.
Nuk kërkoj hakmarrje personale. Kërkoj drejtësi, transparencë dhe llogaridhënie.
RTSH-ja është e qytetarëve shqiptarë. Paratë publike kërkojnë llogari. Media duhet të jetë e lirë. Dhe askush nuk duhet të jetë mbi ligjin.
Flamur Buçpapaj
Shkrimtar, publicist dhe drejtues i Nacionalit