Armand Traoré ishte një nga ata futbollistë që shfaqen për pak kohë në horizontin e Juventusit dhe më pas zhduken. Mbrojtësi i majtë francez me origjinë senegaleze mbërriti në formë huazimi nga Arsenali, kur ishte vetëm 20 vjeç, në verën e vitit 2010.
Ajo ishte një sezon katastrofik për Juventusin, i cili ende po përpiqej të rindërtohej pas Calciopolit. Vendi i shtatë i skuadrës së drejtuar nga Gigi Delneri shënoi fundin e një periudhe të vështirë, përpara se të niste seria rekord prej nëntë titujsh kampionë radhazi, nën drejtimin e Contes dhe Allegrit.
Traoré ishte vërtet i pafat, jo vetëm sepse mbërriti në një ambient që nuk ishte aspak i favorshëm për një futbollist të sapoardhur, por edhe sepse tri dëmtime e kufizuan në vetëm 12 paraqitje: dhjetë në kampionat dhe dy në Europa League. Sot, sapo ka mbushur 37 vjeç, Armand bën një jetë krejtësisht të ndryshme. Ai jeton në një ishull ku, siç thotë vetë, “praktikisht nuk ka asgjë”, dhe i është përkushtuar arteve marciale.
Armand Traoré sot, në moshën 37-vjeçare: futbolli është shumë larg
Traoré mbërriti te Arsenali nga Franca në moshë shumë të re, por nuk arriti të vendosej në Londër, as përpara dhe as pas huazimit te Juventusi. Edhe karriera e tij pas largimit nga “Topçinjtë” ishte vetëm mesatare: QPR, Nottingham Forest, Cardiff dhe një eksperiencë e vështirë në Turqi me Çaykur Rizesporin, nga i cili u largua si lojtar i lirë në vitin 2019, pasi ishte dërguar te skuadra U-21.
Më pas pati një rikthim të shkurtër te Cardiffi: disa muaj pa asnjë paraqitje, pas vetëm një aktivizimi me Rizesporin, dhe ndërprerja e kontratës me marrëveshje të përbashkët në janar të vitit 2020. Që nga ai moment, askush nuk e kërkoi më, ndonëse ai sapo kishte kaluar të tridhjetat. Në vitin 2021, Traoré vendosi t’i varte këpucët në gozhdë dhe t’i përkushtohej diçkaje krejt tjetër.
Pas pandemisë së Covid-it, Armand u zhvendos në një ishull të largët në Spanjë, për të përpunuar fundin e karrierës dhe për të kapërcyer një krizë të shëndetit mendor. Ai gjeti ngushëllim te praktika e muay thai-t dhe jiu-jitsu-së, duke rizbuluar kuptimin më autentik të ekzistencës: kafe në mëngjes pas zgjimit, stërvitje, fëmijët, miqtë, mish i pjekur në skarë në plazh, qentë dhe familja. “Një jetë e thjeshtë është jeta më e mirë”, është motoja e tij sot.
Traoré jeton në një ishull në Spanjë e praktikon arte marciale
“Pas periudhës së izolimeve, ndjeva nevojën të largohesha diku, për të marrë frymë lirisht”, ka treguar së fundmi Traoré. “Po përballesha me fundin e karrierës sime dhe kisha nevojë për pak kohë dhe hapësirë. Sot jetoj në një ishull. Praktikisht nuk ka asgjë dhe mendoj se ishte zgjedhja e duhur. U gjenda në një lloj krize të shëndetit mendor dhe stërvitja intensive në sportet e luftimit më dha strukturën që kisha pasur për 15 vjet. Prandaj vazhdova, vazhdova dhe vazhdova përsëri”.
Shprehja “të ndryshosh jetën” nuk e përshkruan plotësisht atë që i ndodhi Traoré-së, i cili e bëri këtë ndryshim me vetëdije. Dita e tij e zakonshme është shumë ndryshe nga ajo që bënte gjatë karrierës si futbollist, mes komoditeteve dhe luksit që tani i duken të panevojshme. “Zgjohem, pi një kafe dhe shkoj të stërvitem në artet marciale, qoftë muay thai apo jiu-jitsu. Pastaj kthehem në shtëpi. Bëhet fjalë thjesht për t’u çlodhur, për të pjekur mish në skarë në plazh me fëmijët, qentë dhe miqtë. Pastaj gjithçka nis nga e para ditën tjetër.
Është paksa monotone, por për mua jeta e thjeshtë është më e mira. Tani që karriera ime ka përfunduar, mendoj: është thjesht futboll. E di se diku tjetër njerëzit e marrin këtë çështje shumë më seriozisht; futbolli është pothuajse një çështje kulturore ose fetare. Por, nëse mendon mirë, nëse merr parasysh jetën tonë, vdekjen dhe njerëzit që kemi humbur, a ka vërtet kaq shumë rëndësi? Unë kam vendosur se nuk është edhe aq e rëndësishme”.
Problemet e shëndetit mendor pas largimit nga futbolli
Mbrojtësi francez nuk është i pari që është përballur me probleme të shëndetit mendor në momentin kur ka lënë futbollin e luajtur. Ai do të dëshironte që të gjithë futbollistët të kishin mundësi të mbështeteshin te dikush që mund t’i ndihmonte të kapërcenin atë që për shumë prej tyre, të papërgatitur për një të ardhme pa topin dhe dhomën e zhveshjes, është një humbje e vërtetë.
Kjo mund të përfundojë duke shkatërruar jetën e tyre, duke i zhytur në alkool dhe drogë dhe duke u konsumuar të gjitha fitimet që kanë siguruar gjatë karrierës. “E di që çdo vit tërhiqen shumë futbollistë, por duhet të ekzistojë një lloj qendre ku lojtarët të mund të shkojnë hapur dhe të gjejnë mbështetje edhe për shëndetin mendor, ose të takojnë njerëz të kualifikuar dhe me kontakte, të cilët mund t’i ndihmojnë të riintegrohen në shoqëri.
Kur je futbollist, shkon në fushën e stërvitjes dhe pastaj kthehesh në shtëpi. Është sikur të jetosh brenda një flluske. Ekzistojnë programe mbështetëse për ish-të burgosurit, që i ndihmojnë të riintegrohen në shoqëri. Duhet të ekzistojë diçka e ngjashme edhe për futbollistët, sepse jo të gjithë ish-futbollistët ndodhen në një gjendje të mirë financiare apo psikologjike. Ata mund të kenë nevojë për ndihmë, qoftë edhe vetëm për dikë me të cilin mund të flasin”.
“Kur tërhiqesh, është sikur të të nxjerrin jashtë me forcë”, shprehet Traoré, duke përdorur një imazh të fortë. “Shumë njerëz mendojnë menjëherë: ‘Oh, këta lojtarë fitojnë kaq shumë para në vit’. Por nuk bëhet fjalë për këtë. Bëhet fjalë për shëndetin mendor të një njeriu tjetër, për përpjekjen për të kuptuar se kush është ai dhe se mund të jetë duke kaluar vështirësi.
Për ish-futbollistët, mendoj se do të ishte pozitive të kishin dikë që t’i telefononte dhe t’i pyeste: ‘Si je? Si po shkojnë gjërat?’. Sepse, kur përfundon duke folur me një linjë ndihme për njerëzit me probleme të shëndetit mendor, ndonjëherë përballesh me shifra të papritura. Për shembull, më ka ndodhur të telefonoj dhe të zbuloj se nuk e dinin që isha futbollist. Por, nëse dikush do ta dinte këtë dhe do të kishte parë shumë raste të ngjashme, mund të ishte i dobishëm”.
Traoré nuk ka ruajtur kontaktet me shumë prej miqve të tij të dikurshëm nga bota e futbollit. Një përjashtim është ish-shoku i tij i skuadrës te Arsenali dhe QPR, Jay Emmanuel-Thomas. Të dy u takuan sërish në Londër muajin e kaluar, me rastin e prezantimit të eventit “A Night To Remember III”, një mbrëmje boksi bamirësie që do të zhvillohet më 22 tetor. Në këtë aktivitet, Armand do të ngjitet në ring për t’u përballur me ish-mbrojtësin e Tottenhamit, Sebastien Bassong, në një sfidë ku do të përballen dy skuadra ish-futbollistësh që do të luajnë rolin e boksierëve. Duke gjykuar nga pamjet që po qarkullojnë, si Traoré ashtu edhe Bassong e kanë ruajtur një formë fizike të shkëlqyer.
