EDITORIAL
Shqiptarët, kriza kombëtare dhe sulmi ndaj zërit patriotik
Nga Flamur Buçpapaj
Këto ditë ndoqa demonstratën e të rinjve shqiptarë në Shkup, që edhe sot në shekullin XXI vazhdojnë të luftojnë për gjuhën shqipe, për identitetin dhe për të drejtat kombëtare. Ky moment më solli në mendje gjithë historinë e gjatë të shqiptarëve, por edhe realitetin e sotëm në Shqipëri dhe në rajon. Edhe pas më shumë se një shekulli shtetformim, shqiptarët ende jetojnë të ndarë në disa shtete dhe vazhdojnë të përballen me çështje themelore si gjuha, përfaqësimi dhe të drejtat kombëtare. Në Shkup protestohet ende për gjuhën shqipe, në Kosovë përballjet politike vazhdojnë pa ndërprerje, në Luginën e Preshevës kërkohen të drejta elementare, ndërsa në Shqipëri politika duket e mbyllur në një cikël pushteti ku rotacioni është gjithnjë e më i dobët. Pa rotacion nuk ka demokraci, dhe pa konkurrencë politike nuk ka zhvillim.
Kjo situatë është turp dhe dhimbje për një komb që mbetet i shpërndarë në Europë, një komb që ka emigruar masivisht për shkak të varfërisë, korrupsionit dhe mungesës së shpresës. Edhe unë vetë, prej kohësh në SHBA, shpesh e kam pyetur veten në heshtje nëse duhet të vazhdoj të mendoj për Shqipërinë, kur shumë shqiptarë janë lodhur prej saj. Por njeriu nuk shkëputet dot nga gjuha, historia dhe gjaku i vet.
Sot në Shqipëri sundon pothuajse një parti e vetme, ndërsa justifikimi i zakonshëm është se opozita është e konsumuar dhe e përçarë. Por pyetja reale është nëse nuk ekzistojnë më forca të reja, njerëz të ndershëm apo patriotë që mund të sjellin ndryshim. Problemi nuk është vetëm pushteti, por mentaliteti i nënshtrimit që ka pushtuar shoqërinë. Ka njerëz që lavdërojnë çdo qeveri vetëm nga urrejtja për kundërshtarin, të tjerë që heshtin nga frika apo interesi, dhe shumë që nuk votojnë fare. Kështu krijohet një shoqëri e mpirë ku korrupsioni dhe padrejtësia bëhen normalitet.
Në këtë realitet lind pyetja e rëndë nëse ka antishqiptarë mes vetë shqiptarëve. Antishqiptar është ai që shet votën, ai që hesht përballë korrupsionit, ai që tallet me gjuhën dhe historinë e vet, dhe ai që pranon të jetojë gjithmonë nën një sundimtar të përjetshëm, duke përsëritur modele të vjetra nënshtrimi. Demokracia nuk është adhurim liderësh, por ndëshkim me votë dhe përgjegjësi qytetare.
Një pjesë e madhe e popullsisë jeton në varfëri, ndërsa mijëra të rinj largohen çdo vit. Emigrimi është pasoja më e rëndë e tranzicionit shqiptar, sepse kur ikën rinia ikën shpresa dhe e ardhmja e vendit. Ndërkohë drejtësia përpiqet të godasë korrupsionin, por asnjë institucion i vetëm nuk mund të shpëtojë një shoqëri që nuk reagon vetë.
Shqiptarët duhet të kuptojnë se vota është arma më e fortë demokratike. Nuk mjafton ankimi në kafene apo në rrjete sociale. Nëse qytetarët nuk ndëshkojnë me votë korrupsionin dhe abuzimin, bëhen bashkëfajtorë me të. Pse votat nuk shkojnë tek të rinjtë dhe forcat e reja? Sepse sistemi ushqehet nga frika, varfëria dhe propaganda, ndërsa një popull i lodhur dhe i varfër kontrollohet më lehtë.
Në këtë klimë lind edhe përplasja me mediat patriotike shqiptare. Shpesh çdo zë që flet për kombin, për gjuhën shqipe, për historinë dhe për padrejtësitë ndaj shqiptarëve etiketohet si radikal apo i rrezikshëm. Kjo është një formë moderne e censurës. Radio Nacional Albania dhe Gazeta Nacional kanë qenë ndër të paktat media që kanë mbrojtur hapur çështjen kombëtare shqiptare, patriotizmin dhe identitetin kombëtar, dhe pikërisht për këtë janë përballur me sulme politike, presion dhe përpjekje për t’i delegjitimuar.
Ish-ministrja e Kulturës Elva Margariti përfaqëson në këtë kontekst një sistem kulturor të centralizuar, ku shumë zëra patriotikë janë ndjerë të përjashtuar dhe të sulmuar. Nuk është fjala për individë, por për një mënyrë funksionimi që nuk toleron media të pavarura dhe zëra nacionalë që nuk kontrollohen nga interesat politike apo ekonomike.
Kur një media flet për gjuhën shqipe, identitetin kombëtar, emigrimin, varfërinë, padrejtësitë dhe korrupsionin, ajo shpesh bëhet e padëshiruar për establishmentin. Sot një pjesë e madhe e mediave varen nga reklamat politike dhe interesat ekonomike, ndërsa mediat patriotike mbeten të pambështetura dhe shpesh nën presion.
Por historia ka treguar se kombi shqiptar nuk është mbrojtur nga burokratët, por nga ata që kanë guxuar të flasin. Sot shqiptarët përballen me emigrim masiv, korrupsion, varfëri, mungesë shprese dhe krizë identitare. Një popull i lodhur kontrollohet më lehtë, një popull pa media të lira humbet kujtesën dhe një komb pa kujtesë rrezikon të humbasë vetveten.
Prandaj brezi i ri shqiptar duhet të zgjohet, në Shkup për gjuhën, në Kosovë për shtetin dhe në Shqipëri për demokracinë, drejtësinë dhe dinjitetin kombëtar. Shqiptarët nuk kanë nevojë për sundimtarë të përjetshëm, por për institucione të forta, media të lira dhe një elitë të re kombëtare. Sepse sa herë sulmohet fjala patriotike shqiptare, sulmohet vetë ndërgjegjja e kombit.
