Nga Nikos Meletis/ Edi Rama, i cili ndër të tjera kërkon të tregojë brenda vendit të tij se është ai që ka rrugën për të sjellë sukses, ka një dëshirë të zjarrtë për të promovuar rrugën evropiane të vendit të tij. Një rrugë e vështirë jo vetëm për shkak të vështirësive të brendshme në BE për të pranuar, në një moment të tillë, anëtarësimin e vendeve nga Ballkani Perëndimor, por kryesisht për shkak të deficiteve serioze që vendi i tij ka në një sërë fushash: sundimi i ligjit, administrimi i drejtësisë, liritë demokratike, roli i krimit të organizuar dhe lidhja e tij me pushtetin shtetëror…
E. Rama e di gjithashtu se Greqia është një nga vendet që mbështet fuqimisht integrimin evropian drejt Ballkanit Perëndimor, duke e lidhur atë, megjithatë, me nevojën për reforma dhe përshtatje me acquis komunitare dhe kryesisht me respektimin e parimit të marrëdhënieve të fqinjësisë së mirë dhe të drejtës ndërkombëtare.
LEXO EDHE: Komenti në “Kathimerini”/ Makiavelizmi që fsheh Edi Rama pas lajkave dhe batutave
Kryeministri shqiptar u shfaq në Athinë me një refren të përsëritur: “Nuk kemi probleme, nuk ka probleme në marrëdhëniet tona. Mund t’i zgjidhim të gjitha…”
Në rastin e pronave të pakicës etnike greke, ai argumentoi se nuk ka probleme dypalëshe, sepse të gjithë shqiptarët, jo vetëm qytetarët me origjinë greke të vendit të tij, po presin dhe luftojnë për të siguruar titujt e pronësisë. Sigurisht, ai nuk tha se në zona si Himara, pronat që humbasin dhe shpërndahen për interesa të organizuara (të lidhura me krimin e organizuar) janë kryesisht greke…
Ai gjithashtu “e përdori” çështjen Beleri, duke thënë se është e zakonshme në Shqipëri që të pandehurit të qëndrojnë në paraburgim për një kohë të gjatë pa gjyq, sikur kjo të mund të fshinte skemën e arrestimit dhe burgosjes së F. Belerit, kryetarit të zgjedhur të bashkisë së Himarës, me qëllim emërimin e një personi të besuar në këtë pozicion, i cili nuk do të pengojë planet “zhvilluese” të kryeministrit shqiptar dhe “investitorëve” miqësorë.
LEXO EDHE: Ironia e “Kathimerini”/ Rama: Më vjen keq për Platonin, turp për Belerin
Por ajo që bëri përshtypje ishte përgjigjja që i dha Alexis Papahelas në Forumin Delphi në lidhje me çështjen e premtimit që kishte bërë që nga viti 2021 për t’ia referuar Hagës mosmarrëveshjen mbi delimitimin e Zonës Ekskluzive Ekonomike midis dy vendeve.
Pa iu referuar konkretisht premtimit për të hartuar një deklaratë të përbashkët, z. Rama u përgjigj se “të gjitha problemet duhet të ngrihen njëherë e përgjithmonë dhe të zgjidhen”, duke shprehur optimizëm se kjo “mund të bëhet deri në fund të vitit 2026 dhe njoftimet mund të bëhen në vjeshtë”. Ai nxitoi të shtonte, sigurisht, se ekziston edhe çështja e heqjes së embargos. Por siç shtoi ai: “…Ne nuk besojmë se ka ndonjë problem. Asnjë problem!”.
Kjo dha përshtypjen se diçka kishte ndodhur prapa skenave dhe se një marrëveshje ishte e afërt për të hartuar një deklaratë të përbashkët për referimin në Hagë në të ardhmen e afërt, dhe se po hartohej një tekst me “të gjitha çështjet që duhen zgjidhur”, diçka që një burim i lartë diplomatik e mohoi.
Realiteti është se Z. “Pa Problem” thjesht donte, në mënyrën e zakonshme, të shmangte vështirësitë dhe të bënte një tjetër ushtrim të marrëdhënieve me publikun në Greqi.
Sipas një burimi të lartë diplomatik të informuar mirë, “të dy vendet nuk janë afër” një marrëveshjeje, as nuk ka pasur ndonjë punë përgatitore, megjithëse ekziston puna përgatitore që i parapriu marrëveshjes së vitit 2009. I njëjti burim vlerëson se kjo është më shumë një “mendim i dëshiruar” i Kryeministrit shqiptar.
Për më tepër, pas vitit 2021, kur ai u zotua publikisht për vizitën e Ministrit të Jashtëm të atëhershëm Nikos Dendias në Tiranë për referimin në Hagë, nga njëra anë, ekipit shqiptar nuk iu dha autorizimi për të negociuar, nga ana tjetër, rasti Beleri po pengonte kontaktet, dhe ekipet negociuese u takuan një ose dy herë pa ndonjë përparim. Arsyeja është se shqiptarët argumentojnë se ky negocim i ri dhe bashkë-kontrata duhet të pasqyrojë vendimin “detyrues” të Gjykatës Kushtetuese të Shqipërisë, e cila anuloi marrëveshjen greko-shqiptare të vitit 2009.
Në prill të vitit 2009, u nënshkrua një marrëveshje midis Greqisë dhe Shqipërisë për delimitimin e zonave detare ekzistuese (zona territoriale, shelfi kontinental), si dhe zonave detare që mund të krijohen në të ardhmen, me një kufi detar “me përdorim të shumëfishtë”. Ky delimitim ndoqi plotësisht vijën e mesme dhe mori parasysh ndikimin e të gjithë ishujve në rajon, duke ndjekur me besnikëri dispozitat e UNCLOS.
Megjithatë, pas një apelimi nga udhëheqësi i atëhershëm i opozitës E. Rama në Gjykatën Kushtetuese, kjo e fundit vendosi në vitin 2010 se marrëveshja ishte jokushtetuese, duke miratuar plotësisht argumentin turk për delimitimet. Vendimi hodhi poshtë zgjidhjen e vijës së mesme, duke favorizuar parimin e barazisë, por edhe njohjen e ndikimit të plotë në ishujt grekë.
Nga përplasjet e brendshme në Shqipëri, akuza publike e S. Berishës në vitin 2016 ishte se E. Rama i ishte drejtuar Gjykatës Kushtetuese për të anuluar marrëveshjen, duke u shërbyer interesave të Turqisë…
Athina nuk ka asnjë arsye për të vënë në dyshim drejtpërdrejt E. Ramën dhe qëllimet e tij për të çuar marrëdhëniet dypalëshe në epokën “Pa Problem”. Por ajo ka detyrën të testojë në praktikë sinqeritetin e deklaratave dhe qëllimeve të tij. Dhe të kërkojë menjëherë një rifillim dhe përfundim të bisedimeve për të hartuar një memorandum mirëkuptimi bazuar në UNCLOS për referimin në Hagë të mosmarrëveshjes mbi delimitimin e ZEE-së, edhe nëse gabimisht beson se delimitimi me Shqipërinë nuk është më ndër prioritetet e saj. Dhe për t’i shpjeguar zotit Rama se lajkat publike nuk janë të mjaftueshme për të siguruar dritën jeshile për afrimin me BE-në dhe për rivendosjen e besimit në marrëdhëniet dypalëshe. ©Marrë nga Protothema, Autori është gazetar i njohur grek për çështjet diplomatike. Përshtati në shqip LAPSI.al
