Shqipëria –Dhe zvogëlimi i përhershëm i territorit Shum shpejt sdo jeté me shtet
Shkruar nga Flamur Buçpapaj
Shqipëria nuk është thjesht një vend i vogël në hartë. Ajo është një komb i tkurrur në kohë, në hapësirë dhe në vullnet. Një shtet i ndarë në pesë pjesë, një popull i copëtuar në kufij që nuk i zgjodhi vetë, një histori e ndërtuar mbi humbje të njëpasnjëshme. Që nga viti 1912 e këtej, Shqipëria politike nuk ka qenë kurrë Shqipëria reale.
Ky vend u la i vogël që në lindje. U cungua territori, u nda populli, u dobësua shteti. Dhe që atëherë, në vend që të ngrihej mbi këtë padrejtësi historike, Shqipëria u administrua si një mbetje, si një protektorat i heshtur, i nënshtruar ndaj interesave të huaja dhe elitave të brendshme pa atdhe. Në krye të saj nuk u vunë burra shteti, por shërbëtorë të të tjerëve, njerëz të shitur, mercenarë politikë që nuk e panë kurrë Shqipërinë si projekt kombëtar, por si pronë të përkohshme.
Pushtimet e gjata nuk na morën vetëm tokën; na morën kohën. Ndërsa popuj të tjerë të Ballkanit ndërtonin universitete, institucione dhe ushtri, shqiptarët mbetën të përjashtuar nga dija dhe zhvillimi. Kur Beogradi dhe Athina hapnin dyert e arsimit të lartë, ne ishim ende nën sundim, të ndaluar të mësonim, të ndaluar të formonim elitë. Kjo vonesë historike na ndoqi pas si mallkim dhe u shndërrua në dobësi strukturore të shtetit shqiptar.
Sot, kjo dobësi është bërë politikë. Shqipëria është lënë pa ushtri reale, pa industri strategjike, pa ekonomi prodhuese. Një vend që nuk prodhon dhe nuk mbron veten nuk është shtet sovran. Është territor i lirë për presion, shantazh dhe nënçmim. Nëse nesër do të kishte një kërcënim real ushtarak, Shqipëria nuk do të ishte në gjendje të mbronte as veten, jo më kombin e ndarë në pesë shtete.
Ironia tragjike është se, pavarësisht gjithë dritëhijeve të së shkuarës, më shumë uzina, fabrika dhe industri u ndërtuan në periudha të vështira sesa në dekadat e tranzicionit të quajtur “demokratik”. Sot kemi më shumë beton, më shumë fasada dhe më shumë propagandë, por më pak prodhim, më pak punë reale dhe më pak pavarësi ekonomike. Industria u shkatërrua në emër të tregut, ndërsa vendi u la në varësi totale nga importet dhe borxhi.
Kjo nuk është rastësi. Është zgjedhje. Një model qeverisjeje që preferon varfërinë e menaxhueshme ndaj zhvillimit të vërtetë. Një sistem ku partia është mbi shtetin dhe shteti mbi popullin. Një shoqëri e mbajtur peng nga frika, ku qytetari voton jo për zhvillim, por për mbijetesë. Kështu u krijua ky popull skllav partiak, që pranon më mirë mjerimin e njohur sesa rrezikun e ndryshimit.
Shqipëria nuk vuan vetëm nga qeveri e keqe; ajo vuan nga mungesa e rotacionit real, nga mungesa e ndëshkimit politik dhe nga mungesa e llogaridhënies. Demokracia u reduktua në ritual votimi, ndërsa shteti u kthye në pronë të pakicave. Në vend të zhvillimit u ruajt varfëria, sepse varfëria garanton pushtet.
Pasojat janë të rënda dhe të pakthyeshme nëse kjo rrugë vazhdon. Emigrimi është bërë normë, jo përjashtim. Shqipëria po boshatiset nga të rinjtë, nga energjia, nga shpresa. Një vend pa rini është një vend pa të ardhme. Një komb i ndarë, pa shtet të fortë, pa ekonomi dhe pa vizion, është një komb në rrezik zhdukjeje.
Pyetja që duhet bërë nuk është më “kush na e bëri këtë”, por “a duam vërtet të bëhemi shtet”. Sepse shteti kërkon guxim, dije, sakrificë dhe përgjegjësi. Ndërsa ne kemi zgjedhur heshtjen, nënshtrimin dhe ikjen. Nëse kjo vazhdon, Shqipëria nuk do të pushtohet më nga të huajt. Ajo do të ketë kapitulluar vetë.
