Karakteri i çuditshëm dhe i paparashikueshëm i Donald Trump dhe qasja “Amerika e Para” që ai ka përvetësuar në politikën e jashtme amerikane e kanë vënë shpesh atë në konflikt me shumë udhëheqës, vendet e të cilëve konsiderohen si aleatë tradicionalë të Uashingtonit.
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!Më shumë se çdo kryetar shteti tjetër, ai që duket se është në një kurs përplasjeje me presidentin e SHBA-së është Presidenti francez Emmanuel Macron. Edhe pse ky i fundit po përpiqet të mbajë kanale komunikimi të hapura me Shtëpinë e Bardhë, “lideri i botës” ka zgjedhur ta poshtërojë atë publikisht dhe… në mënyra të ndryshme.
Ndonjëherë imiton theksin dhe lëvizjet e tij, ndonjëherë e kërcënon se do të vendosë tarifa 200% për verërat dhe shampanjat franceze dhe së fundmi edhe për syzet e tij të diellit, siç bëri të mërkurën në Davos.
Sipas Trump, ajo që bën ose thotë Macron ka pak rëndësi, pasi, siç parashikon ai, homologu i tij francez së shpejti do të largohet nga pushteti.
Si përgjigjet presidenti francez? Me humor francez. “Kjo është një epokë paqeje, stabiliteti dhe parashikueshmërie”, – tha ai në hapje të Forumit Ekonomik Botëror në Davos, duke shkaktuar të qeshura nga publiku.
Toni i fjalimit të tij, megjithatë, ndryshoi shpejt. Presidenti francez përshkroi një botë pa rregulla dhe një Evropë që duhet të ripërcaktojë rolin e saj.
“Pranimi i një qasje të re koloniale nuk ka kuptim”, – theksoi ai, duke shigjetuar drejtpërdrejt lëvizjet amerikane. Për Macron, përpjekja e Trump për të fituar kontrollin e Grenlandës është një shembull tipik i kësaj politike të fuqisë në zhvillim.
Për këtë arsye, toni i politikës së jashtme franceze është në përputhje me retorikën agresive të Uashingtonit. Në mesazhin e tij të fundit të Vitit të Ri drejtuar Forcave të Armatosura, nga baza ajrore Istres, Macron përdori një gjuhë luftarake: “Për të mbetur i lirë, duhet të të kenë frikë. Dhe që të të kenë frikë, duhet të jesh i fortë”.
Kur Trump priti Macronin e sapozgjedhur në Shtëpinë e Bardhë në maj 2017, presidenti francez dërgoi një mesazh force që në fillim. Një i sapoardhur në politikë në atë kohë, ai i rezistoi shtrëngimit të duarve të njohur për dominimin e Trump për gati 1 minutë.
Mesazhi ishte i qartë: presidenti francez nuk do të frikësohej nga një udhëheqës amerikan që ngatërronte respektin me imponimin. Ai kërkonte një marrëdhënie të barabartë, jo nënshtrim. Në Paris, mbizotëronte bindja se Trump i përgjigjej vetëm “forcës”.
Në krahun tjetër, Macron luajti me kotësinë dhe dashurinë e Trump për lajka dhe me gjeste të vazhdueshme diplomatike të mirësjelljes. I dërgoi atij një mesazh se, pavarësisht dallimeve, Franca dëshironte të mbante lidhje të ngushta me aleatin e saj. Macron madje investoi në mikpritje diplomatike, duke u përpjekur ta bindte Trumpin të bashkëpunonte ndërkombëtarisht, me Francën në rolin e ndërmjetësit.
Ky ekuilibër filloi të prishej kur dallimet në çështjet kryesore të politikës së jashtme u bënë të papajtueshme. Ukraina, roli i NATO-s, qëndrimi ndaj Rusisë dhe autonomia strategjike evropiane nxorën në pah dy filozofi krejtësisht të ndryshme.
Trump zgjodhi retorikën e një “zgjidhjeje të shpejtë” dhe të negociatave dypalëshe ndërsa Macron këmbënguli në qasjen institucionale dhe nevojën për të rritur sigurinë evropiane.
Tensioni shpejt u zhvendos nga niveli i deklaratave në fushën e presionit ekonomik. Kërcënimet për tarifa të rënda mbi produktet evropiane, veçanërisht verërat dhe shampanjat franceze, i kanë dhënë përballjes karakterin e një lufte tregtare.
Në Paris, këto lëvizje u perceptuan si shantazh i ashpër, ndërsa Macron filloi të fliste hapur për “ligjin e të fortit” dhe një politikë amerikane që po distancohet nga aleatët e saj tradicionalë.
