“Tani po jetojmë në një epokë krejtësisht të re,” – tha 99-vjeçari Henry Kissinger, duke komentuar pushtimin rus të Ukrainës. Në një shkrim javën e kaluar, Presidenti Biden përshkroi gjallërisht rreziqet. “Nëse Rusia nuk paguan një çmim të rëndë për veprimet e saj, ajo do t’u dërgojë një mesazh agresorëve të tjerë të mundshëm se edhe ata mund të kapin territorin dhe të nënshtrojnë vende të tjera. Kjo do të vërë në rrezik mbijetesën e demokracive të tjera paqësore. Dhe mund të shënojë fundin e rendit ndërkombëtar të bazuar në rregulla dhe të hapë derën e agresionit diku tjetër, me pasoja katastrofike në mbarë botën.”  – u shpreh Biden.

Në kohë si këto, dukej e përshtatshme që Sekretari i Shtetit Antony Blinken të jepte një adresë të madhe politike, të cilën ai e bëri në fund të muajit të kaluar. Me përjashtim të faktit që ai zgjodhi të mbajë fjalimin … për Kinën. Vetë biseda nuk përmbante asgjë të re; ai ishte pak më i nuancuar se rrahja e zakonshme e gjoksit që kalon për një strategji të Kinës këto ditë. Surpriza e vërtetë ishte se, në mes të luftës së parë të madhe tokësore në Evropë që nga viti 1945, me pasoja monumentale, Blinken zgjodhi të mos parashtronte strategjinë për fitoren, por në vend të kësaj ndryshoi temën. Institucioni i politikës së jashtme të Uashingtonit është aq i mbështjellë në mendimin e tij të parakrizës, saqë nuk mund ta përtypë vërtet faktin se toka është zhvendosur në mënyrë sizmike nën këmbët e tij.

Blinken deklaroi se pavarësisht agresionit të saj në Ukrainë, Rusia nuk përbën kërcënimin më të madh për rendin ndërkombëtar të bazuar në rregulla, përkundrazi ia jep atë vend Kinës. Siç sugjeron Zachary Karabell, kjo kërkon një verbëri të qëllimshme ndaj dekadave të agresionit rus. Rusia ka pushtuar Gjeorgjinë dhe Ukrainën dhe ka aneksuar në mënyrë efektive pjesë të këtyre vendeve. Ajo lëshoi ​​brutalisht fuqinë e saj ajrore në Siri, duke vrarë mijëra civilë. Në përgjigje të dëshirës së Çeçenisë për pavarësi, ajo rrafshoi pjesë të mëdha të republikës ruse, duke përfshirë kryeqytetin e saj, me civilë të vrarë në atë konflikt që vlerësohet të jetë në dhjetëra mijëra. Vladimir Putin ka dërguar skuadra vrasëse në vendet perëndimore për të vrarë armiqtë e tij, ka përdorur para dhe sulme kibernetike për të prishur demokracitë perëndimore dhe, së fundmi, ka kërcënuar përdorimin e armëve bërthamore. A afrohet ndonjë vend tjetër?

Ironikisht, një nga njerëzit që ndoqi fjalimin e Blinken ishte senatori Mitt Romney, i cili gjatë fushatës së tij presidenciale në 2012 paralajmëroi se Rusia paraqiste kërcënimin e vetëm më të madh për Shtetet e Bashkuara. Ata që hodhën poshtë prognozën e tij gabuan, sepse ne shikonim vetëm forcën e Rusisë, e cila nuk ishte mbresëlënëse. Por Romney e kuptoi qartë se fuqia në sferën ndërkombëtare matet me një përzierje aftësish dhe synimesh. Dhe megjithëse Rusia nuk është një gjigant në rritje, ajo është e vendosur të sfidojë dhe të ndajë Amerikën dhe Evropën dhe të shkatërrojë sistemin ndërkombëtar të bazuar në rregulla. Rusia e Putinit është prishësi i madh i botës.

Ky fenomen i një fuqie në rënie, duke u bërë rreziku më i madh për paqen globale nuk është i paprecedentë. Në vitin 1914, vendi që shkaktoi Luftën e Parë Botërore ishte Austro-Hungaria, një perandori në rënie të gjerë dhe megjithatë një perandori e vendosur të përdorte ushtrinë e saj për t’i treguar botës se kishte ende rëndësi dhe për t’i dhënë një mësim të ashpër Serbisë, të cilën ajo e konsideronte si një shtet i vogël, vasal. Tingëllon e njohur si histori?

Prioriteti dominues i Amerikës duhet të jetë sigurimi që Rusia të mos mbizotërojë në agresionin e saj kundër Ukrainës. Dhe tani, tendencat po lëvizin në drejtimin e gabuar. Forcat ruse po konsolidojnë arritjet e tyre në Ukrainën lindore. Çmimet e larta të naftës kanë siguruar që paratë të vazhdojnë të rrjedhin në arkat e Putinit. Moska po u ofron vendeve në zhvillim një marrëveshje: Bëjeni Perëndimin të anulojë sanksionet, u thotë ajo, dhe kjo do të ndihmojë në eksportimin e të gjithë grurit nga Ukraina dhe Rusia dhe për të shmangur urinë në shumë pjesë të botës. Udhëheqësit e Ukrainës thonë se ajo ende nuk i ka armët dhe trajnimin që i nevojiten për të luftuar në mënyrë efektive.

Strategjia më e mirë e Kinës për momentin është mposhtja e Rusisë. Xi Jinping bëri një bast të rrezikshëm për të mbështetur fuqishëm Rusinë në prag të pushtimit. Nëse Rusia del nga ky konflikt një vend i dobët dhe i margjinalizuar, kjo do të jetë një goditje e rëndë për Xi, i cili është i lidhur personalisht me aleancën me Putinin. Nëse, nga ana tjetër, Putini mbijeton dhe arrin disi të organizojë një rikthim, Xi dhe Kina do të mësojnë një mësim ogurzi: se Perëndimi nuk mund të mbajë sistemin e tij të bazuar në rregulla kundër një sulmi të vazhdueshëm.

Shumica e njerëzve në pozitat e larta në administratën e Bidenit ishin zyrtarë të lartë në administratën e Obamës në vitin 2014, kur Rusia nisi pushtimin e saj të parë në Ukrainë, aneksoi Krimenë dhe ndërhyri në Ukrainën lindore. Ata nuk ishin në gjendje të kthenin agresionin e Moskës apo madje ta bënin Putinin të paguante shumë çmim për të. Ndoshta në atë kohë, ata e shihnin kërcënimin më të madh për rendin global si Shteti Islamik, ose ishin të fokusuar në “strumbullarin” drejt Azisë, ose nuk i dhanë përparësi Ukrainës sa duhet. Tani ata kanë një shans të dytë, por ka të ngjarë të jetë i fundit.

/The Washington Post, përshtati në shqip