Kur një komb fle gjumë dhe duron diktaturat është komb në zhdukje

Enea Cenko

Avokat dhe studius

Unë që kam lexuar krejt veprat e zotit Flamur, romanin tjetër ‘’Martesa e dytë’’.vëllimin me tregime ‘’Shirita’’,Dramat për kukulla dhe librat studimorë në fushën arkeologjisë dhe hidrologjisë dhe Historia e formimit të alpeve etj. Kam qënë gjithmonë i informuar për veprat e tij. Dhe tashi së fundmi romani “Doktorresha’’i cili për nga përshkrimi i Shqipërisë në diktaturë përngjan shumë me Khaled Hosseinin, me gjuetarin e balonave. Si Afganistani nën sundimin e talebanëve …Përshkrimi i jetës ngjarjeve përmbysja e çdo gjëje demokratike, terrori komunist , internimet, vrasjet, konfiskimet e pasurive të krahut tjetër nacionalist, dënimet pa gjyq, terrori dhe ankthi përshkruajnë jetën e gjithë personazheve të këtij libri. Ngjarjet zhvillohen në qytetin e Shkodrës gjatë vitit 1960 dhe personazhet kryesorë janë Martini, një profesor mbaruar në Austri Grac, Leka profesor matematike. mbaruar dhe ky në Austri. Zana e bija e Martinit doktorresha, Ditmari oficer i biri i kryetarit të komitetit Shkodër etj. Romani përshkruan jetën e dy profesorëve nën sundimin komunist dy intelektual  me famë  Evropiane   që ranë  në çarkun komunizmit të rregjimit  që kaloi Ky rroman është një homazh  për të gjithë intelektualet ,njerzit që kundershtuan rregjimin ,që dhanë jetën për demokraci  Ata quhen deshmorë të demokracisë qe vertetë dhanë jeten për të ardhur pranvera e 1992 –shit  Rromani ka gjatë gjithë kohës ankth dhe aksion   Duhet të jesh psikolog,ekonomist dhe matematikan porë dha astrofizikant të kuptosh gjuhën e perdorur nga autori Gjithë kohes  Jeta në trajtën e horrorit pasigurisë dhe vdekjes është  në çdo rresht  dhe figurë artistike të përdorur  Duket që autori është njohës imirë  I shtetit  të dikurshem Njohës  dhe studius  i veprimeve të padenja të kryera nga sigurimi ishtetit  ,Tërheqja në  bashkpunim,të njerzeve me biografi të keqe  Rreziku që vinte nga çimkat e sigurimit të vëndosura  në shtepitë e gjithë kundershtareve politike ,etj Në këtë  roman   luftojnë jeta kunder vdekjes  Njeriu intektual që mundohet me gjithë forcat  të sigurojë veten dhe familjen e tijë nga sigurimi i shtetit  Pra në thelb mendoj  së është roman ekzistencilaist  që ipërket kësaj rryme. Në këtë rroman vdekja dhe  jeta  shkojnë bashkë  gjatë gjithë kohes. Është përvoja e jetës, që bën të shpetojnë  profesorat  Megjithatë, cila është pika  kulmore e jetës?;  Vdekja? Apo  vazhdimi  ijetës së dikurshme të persanazheve- Kështu që mendoj Se kjo është pika kryesore  e filozofisë së romanit ? Jeta duehet të vazhdojë  edhe pse me trauma të medha  Çështjet e trajtuara në filozofinë ekzistencialiste te romanit përfshijnë problemet e marrjes së zgjedhjeve të lira, marrjes së përgjegjësisë për atë që ne zgjedhim, tejkalimit të tjetërsimit nga jeta jonë, e kështu me radhë. Kjo është arsyeja pse ekzistencialistët përqëndrohen kryesisht në çështje të tilla si zgjedhja, individualiteti, subjektiviteti, liria dhe natyra e vetë ekzistencës.

Për një gjë, ekzistencializmi nuk argumenton se “jeta e mirë” është një funksion i gjërave si pasuria, fuqia, kënaqësia, apo edhe lumturia. Kjo nuk do të thotë që ekzistencialistët e refuzojnë lumturinë – Në të vërtetë, ekzistencializmi iromanit  nuk është filozofi e masokizmit. Megjithatë, ekzistencialistët nuk do të argumentojnë se jeta e një personi është e mirë thjesht sepse ata janë të lumtur – Një person i lumtur mund të jetojë një jetë e keqe, ndërsa një person i pakënaqur mund të jetojë një jetë e mirë. Në thelb  romani  ngjanë edhe me psikoanalitiken e pershkruar nga Frojdi  Ku personazhet janë gjithmonë te friksuar nën pushtetitn e ankthit dhe pergjimit. Konfliktet psikologjike janë pasojë  e jetës së tyre nën rregjimin komunist  ,perçmimi ,nënvlersimi dhe gjitha presionet e tyre që iu bënte operative sigurimit ,brigadjeri ,sekretar ipartisë etj. Pra simptomat eksterinalizohen nga kushtet latent. Origjina e konflikteve të personazheve vjen edhe  nga femijeria e veshtirë në burg ose internim dhe në traumat qe kanë kaluar dhe kalojnë  çdo ditë në këtë rregjim. Këto  veshtiresi  personazhi s’ka për ti kaluar asnjëherë gjatë gjithë jetës se tyre Ata do jenë përherë nën friken e kesaj simptome të ngulur ne filozofinë jetësorë te tyre Në këtë proces, pacienti personazh duhet të kuptojë më mirë të kaluarën e tij dhe ngjarjet e ndryshme të jetës që kanë ndikuar në jetën e tij, duke qenë në gjendje të rikompozojnë besimet dhe kujtimet e tyre për të kapërcyer konfliktet që zvarriten. Për gjatë gjithë kohes  Rregjimi  I detyroi ata të tjetersohen ,të servilosen dhe të spiunojnë njëri –tjetrin Socializmi  sjell veç varferi thonë profesoret .Sjell emigrim,shpopullim  Porë dhe një popull që flen gjumë  dhe inështrohet diktatoreve pervers dhe të pamshirshem. Një komb që flenë gjumë diskuton ekzistecën e tijë Thonë shpesh profesoret në dialogun që bejnë bashk Dhe është e vertet kjo Saqë po te mos ishte qeveria e Shteteve te Bashkuara të Amerikes  ,presidenti Regan ,dhe Bush komunizmi nuk rrezohej kurrë Është  thelbesore të kujtojmë gjithmonë se ç’kanë hequr  intekltualet shqiptar sa u denuan dhe pushkatuan se mbrojtën  Ameriken dhe qeverinë  e tyre. Mirnjohje të thellë  gjithë atyre qe dhanë jeten per liri dhe demokraci. Ata janë deshmorë të vertetë dhe sollen lirinë duke sakrifikuar  jetën e tyre  Deshmoret nuk vdesin thotë doktorresha Zana për të shoqin. Që vdiq pasi hodhi ne erë komitetine partisë dhe u vra ne luftë me policinë dhe sigurimin komunist Ata janë dashuria e tokës për diellin dhe rrezet që perthen toka dhe ja dërgon hënës në darkë vonë që ajo të ndriçojë. Në altarin e lirisë sonë janë të gjitha ata që vdiqen që ne të jetojmë të lirë përkrah Shtetev të Bashkuara të Amerikes dhe Bashkimit. Evropian anëtar të Natos dhe kandidat për në BE

ENEA CENKO

AVOKAT DHE STUDIUS